Mantra 12
Sukta 4.32
Rishi: Gotama lineage
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
अवीवृधन्त गोतमा इन्द्र त्वे स्तोमवाहसः । ऐषु धा वीरवद्यशः ॥
Samhita Patha (IAST)
अवी॑वृधन्त॒ गोत॑मा॒ इन्द्र॒ त्वे स्तोम॑वाहसः । ऐषु॑ धा वी॒रव॒द्यश॑: ॥
Transliteration
avī́vṛdhanta gotamā́ índra tvé stóma-vāhasaḥ | ā́iṣu dhā vīrávad yáśaḥ ||
Translation
The Gotamas have increased thee, O Indra, bearing the hymns to thee; in these (our offerings) set thou a glory that is rich in heroic force.
Padapatha (Word Analysis)
अवी॑वृधन्त । गोत॑माः । इन्द्र॑ । त्वे इति॑ । स्तोम॑ऽवाहसः । आ । ए॒षु॒ । धाः॒ । वी॒रऽव॑त् । यशः॑ ॥अवीवृधन्त । गोतमाः । इन्द्र । त्वे इति । स्तोमवाहसः । आ । एषु । धाः । वीरवत् । यशः ॥avīvṛdhanta | gotamāḥ | indra | tve iti | stoma-vāhasaḥ | ā | eṣu | dhāḥ | vīra-vat | yaśaḥ
Word by Word
अवीवृधन्तthey strengthened / made grow
अवीवृधन्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने)
गोतमाःthe Gotamas (Gautama seers)
गोतमाः:
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootगोतम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वेin you / upon you
त्वे:
अधिकरण
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोमवाहसःpraise-bearing (bringing hymns)
स्तोमवाहसः:
कर्तृ (गोतमाः के विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun (compound epithet)
Rootस्तोम-वाह (समास; स्तोम + √वह् ‘to carry’)
ऐषुamong these / in these (songs/rites)
ऐषु:
अधिकरण
TypePronoun
Rootएष (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धाplace / establish
धा:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
वीरवत्manfully / with heroes
वीरवत्:
कर्म/प्रकार (क्रियाविशेषणभावेन)
TypeAdjective (indeclinable-like neuter acc.)
Rootवीरवत् (प्रातिपदिक; वीर + वत् ‘possessing’)
यशःglory / fame
यशः:
कर्म
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)