Mantra 10

Sukta 4.32

Rishi: Gautama (Gotamāḥ) tradition

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र ते वोचाम वीर्या या मन्दसान आरुजः । पुरो दासीरभीत्य ॥

Samhita Patha (IAST)

प्र ते॑ वोचाम वी॒र्या॒३॒॑ या म॑न्दसा॒न आरु॑जः । पुरो॒ दासी॑र॒भीत्य॑ ॥

Transliteration

prá te vocāma vīryā̀ yā́ mandasānó ā́ rujáḥ | púro dā́sīr abhī́tya ||

Translation

Forth will we speak thy hero-powers—how, exulting, thou didst break open the strongholds, advancing upon the enslaving powers.

Padapatha (Word Analysis)

प्र । ते॒ । वो॒चा॒म॒ । वी॒र्या॑ । याः । म॒न्द॒स॒नः । आ । अरु॑जः । पुरः॑ । दासीः॑ । अ॒भि॒ऽइत्य॑ ॥प्र । ते । वोचाम । वीर्या । याः । मन्दसनः । आ । अरुजः । पुरः । दासीः । अभिइत्य ॥pra | te | vocāma | vīryā | yāḥ | mandasanaḥ | ā | arujaḥ | puraḥ | dāsīḥ | abhi-itya

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (sarvanāman)

• वोचाम: I shall proclaim / I will speak
• वोचाम: Kartā (speaker) / main verb
• Type: Verb
• Root: वच्

• वीर्याणि: heroic deeds, powers
• वीर्याणि: Karma
• Type: Noun
• Root: वीर्य (prātipadika)

• याः: which (deeds)
• याः: (links to following clause; subject of relative clause)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• मन्दसानः: rejoicing, exhilarated
• मन्दसानः: Kartā
• Type: Participle
• Root: मन्द् (→ मन्दसान- as pres. mid. participle)

• आरुजः: you broke, you shattered
• आरुजः: Kartā (addressed deity) / main verb of relative clause
• Type: Verb
• Root: रुज्

• पुरः: fortresses, strongholds
• पुरः: Karma
• Type: Noun
• Root: पुरस् (prātipadika)

• दासीः: Dāsī-women / Dāsa (enemy) women
• दासीः: Karma (apposition to पुरः) / object complement
• Type: Noun
• Root: दासी (prātipadika)

• अभीति: against, in assault, towards
• अभीति: — (adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (upasarga) + इति (from √इ ‘go’ → ‘approach’)