Mantra 13
Sukta 4.31
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (contextual)
Samhita Patha (Devanagari)
अस्मभ्यं ताँ अपा वृधि व्रजाँ अस्तेव गोमतः । नवाभिरिन्द्रोतिभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒स्मभ्यं॒ ताँ अपा॑ वृधि व्र॒जाँ अस्ते॑व॒ गोम॑तः । नवा॑भिरिन्द्रो॒तिभि॑: ॥
Transliteration
asmabhyáṃ tā́m̐ ápā vṛdhi vrajā́m̐ astéva gómataḥ | návābhir indrotíbhiḥ ||
Translation
For us, increase those (powers) away from the obstruction—like a keeper enlarging the pens rich in rays of Light; with Indra’s ever-new succours.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒स्मभ्य॑म् । तान् । अप॑ । वृ॒धि॒ । व्र॒जान् । अस्ता॑ऽइव । गोऽम॑तः । नवा॑भिः । इ॒न्द्र॒ । ऊ॒तिऽभिः॑ ॥अस्मभ्यम् । तान् । अप । वृधि । व्रजान् । अस्ताइव । गोमतः । नवाभिः । इन्द्र । ऊतिभिः ॥asmabhyam | tān | apa | vṛdhi | vrajān | astāiva | go--mataḥ | navābhiḥ | indra | ūti-bhiḥ
Word by Word
अस्मभ्यम्to/for us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तान्those (them)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपaway, off
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)
वृधिincrease, make grow
वृधि:
क्रिया (आज्ञा) — कर्ता: त्वम् (इन्द्रः)
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धते/वर्धयति) धातु
व्रजान्enclosures, cattle-pens (folds)
व्रजान्:
कर्म (वृधि-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
अस्तेवas if it is / like
अस्तेव:
—
TypeIndeclinable (compound-like sandhi form)
Rootअस्ति (अस् धातु) + इव (उपमा-अव्यय)
गोमतःof the cattle-rich (possessing cows)
गोमतः:
सम्बन्ध (व्रजानाम्—‘of the cattle-rich’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootगोमत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
नवाभिःwith new (ones)
नवाभिः:
करण
TypeAdjective (numeral)
Rootनव (संख्याविशेषण-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऊतिभिःwith aids, with protections
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘help, aid’)