Mantra 6
Sukta 4.30
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
यत्रोत मर्त्याय कमरिणा इन्द्र सूर्यम् । प्रावः शचीभिरेतशम् ॥
Samhita Patha (IAST)
यत्रो॒त मर्त्या॑य॒ कमरि॑णा इन्द्र॒ सूर्य॑म् । प्राव॒: शची॑भि॒रेत॑शम् ॥
Transliteration
yatróta mártyāya kám áriṇā índra sū́ryam | prā́vaḥ śácībhir étaśam ||
Translation
Where, for the mortal, you won (and set) the Sun, O Indra, as a sure possession—you guarded and led forward Etaśa by your powers of skill.
Padapatha (Word Analysis)
यत्र॑ । उ॒त । मर्त्या॑य । कम् । अरि॑णाः । इ॒न्द्र॒ । सूर्य॑म् । प्र । आ॒वः॒ । शची॑भिः । एत॑शम् ॥यत्र । उत । मर्त्याय । कम् । अरिणाः । इन्द्र । सूर्यम् । प्र । आवः । शचीभिः । एतशम् ॥yatra | uta | martyāya | kam | ariṇāḥ | indra | sūryam | pra | āvaḥ | śacībhiḥ | etaśam
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण (स्थान-संबन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (प्रश्न/सम्बन्ध-अव्यय)
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
मर्त्यायfor the mortal (man)
मर्त्याय:
सम्प्रदान (हित/लाभार्थ)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
कम्whom? / which (one)
कम्:
कर्म
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरिणाwith an enemy; by means of a foe
अरिणा:
करण (सहायक/उपाय)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
प्रावःyou protected; you helped forth
प्रावः:
क्रिया (मुख्य क्रियापद)
TypeVerb
Root√अव् (रक्षण/पालन) + प्र-
शचीभिःwith (your) powers/skills
शचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
एतशम्Etaśa (the Sun’s steed / a name of a horse)
एतशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootएतश (प्रातिपदिक)