Mantra 23
Sukta 4.30
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
उत नूनं यदिन्द्रियं करिष्या इन्द्र पौंस्यम् । अद्या नकिष्टदा मिनत् ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒त नू॒नं यदि॑न्द्रि॒यं क॑रि॒ष्या इ॑न्द्र॒ पौंस्य॑म् । अ॒द्या नकि॒ष्टदा मि॑नत् ॥
Transliteration
utá nūnáṃ yád indriyáṃ kariṣyā́ índra páuṃsyam | adyā́ nákiṣ ṭád ā́ minat ||
Translation
And now, when you will accomplish your Indra-force, O Indra—your manly power of soul—today none at all can diminish that: the victorious consciousness stands intact against every denial.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒त । नू॒नम् । यत् । इ॒न्द्रि॒यम् । क॒रि॒ष्याः । इ॒न्द्र॒ । पौंस्य॑म् । अ॒द्य । नकिः॑ । टत् । आ । मि॒न॒त् ॥उत । नूनम् । यत् । इन्द्रियम् । करिष्याः । इन्द्र । पौंस्यम् । अद्य । नकिः । टत् । आ । मिनत् ॥uta | nūnam | yat | indriyam | kariṣyāḥ | indra | paiṃsyam | adya | nakiḥ | ṭat | ā | minat
Word by Word
उतand, also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
नूनम्now, indeed
नूनम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
यदिif
यदि:
—
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
इन्द्रियम्power, might; Indra-like strength
इन्द्रियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
करिष्याःyou will do/make
करिष्याः:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पौंस्यम्manly power, virility, prowess
पौंस्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपौंस्य (प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
नकिःno one
नकिः:
कर्ता (निषेधित)
TypeIndeclinable
Rootनकिः (अव्यय/सर्वनामनिपात)
तदाthen, in that case
तदा:
अधिकरण (काल/संदर्भ)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
मिनत्diminished, harmed, impaired
मिनत्:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootमि (धातु: मिनाति ‘to diminish/impair’)