HomeRig VedaMandala 4Sukta 30Mantra 18
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Sukta 4.30

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

उत त्या सद्य आर्या सरयोरिन्द्र पारतः । अर्णाचित्ररथावधीः ॥

उ॒त त्या स॒द्य आर्या॑ स॒रयो॑रिन्द्र पा॒रत॑: । अर्णा॑चि॒त्रर॑थावधीः ॥

utá tyā́ sadyá ā́ryā sarayór índra pārátáḥ | árṇācitrarathāv adhīḥ ||

And also those swift-advancing Arya forces, on the farther side of the Sarayu, O Indra—you struck down Arṇa and Citraratha: the patterned chariot-mind and the surging flood-force that opposed the passage.

उ॒त । त्या । स॒द्यः । आर्या॑ । स॒रयोः॑ । इ॒न्द्र॒ । पा॒रतः॑ । अर्णा॑चि॒त्रर॑था । अ॒व॒धीः॒ ॥उत । त्या । सद्यः । आर्या । सरयोः । इन्द्र । पारतः । अर्णाचित्ररथा । अवधीः ॥uta | tyā | sadyaḥ | āryā | sarayoḥ | indra | pārataḥ | arṇācitrarathā | avadhīḥ

उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
त्याthose two (f.)
त्या:
Karma (with पारतः) / or Adhikaraṇa (contextual)
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सद्यःimmediately, at once
सद्यः:
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
आर्याःthe Āryas, the noble ones
आर्याः:
Kartā (understood: ‘(they) the Āryas…’)
TypeNoun/Adjective
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
सरयोःof/at the two Sarayū (rivers)
सरयोः:
Adhikaraṇa (locative sense: ‘at/on the two Sarayūs’) / or Sambandha (genitive sense)
TypeNoun (proper river-name)
Rootसरयू (नदी-नाम; प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (deity-name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पारतःfrom the farther side, across
पारतः:
Adhikaraṇa/Apādāna (directional: ‘from the far side’)
TypeIndeclinable
Rootपारतस् (अव्यय; from पार ‘further side’)
अर्णाचित्ररथौArṇā and Citraratha (the two)
अर्णाचित्ररथौ:
Karma
TypeNoun (dual proper names/epithets)
Rootअर्णा-चित्ररथ (समास-प्रातिपदिक; dvandva/tatpuruṣa-like compound of two names/epithets)
अवधीःyou slew, you killed
अवधीः:
Kriyā (with implied kartā = त्वम् ‘you’)
TypeVerb
Root√वध् (हनने)