Mantra 15
Sukta 4.30
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in metrically tagged editions)
Samhita Patha (Devanagari)
उत दासस्य वर्चिनः सहस्राणि शतावधीः । अधि पञ्च प्रधीँरिव ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒त दा॒सस्य॑ व॒र्चिन॑: स॒हस्रा॑णि श॒ताव॑धीः । अधि॒ पञ्च॑ प्र॒धीँरि॑व ॥
Transliteration
utá dāsásya varcínaḥ sahásrāṇi śatā́v adhīḥ | ádhi páñca pradhī́m̐r iva ||
Translation
And also you slew the hundreds and thousands of the shining (yet perverse) powers of the Dāsa; you prevailed over them as one who stands above the five layered holdings, breaking their ordered ranks.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒त । दा॒सस्य॑ । व॒र्चिनः॑ । स॒हस्रा॑णि । श॒ता । अ॒व॒धीः॒ । अधि॑ । पञ्च॑ । प्र॒धीन्ऽइ॑व ॥उत । दासस्य । वर्चिनः । सहस्राणि । शता । अवधीः । अधि । पञ्च । प्रधीन्इव ॥uta | dāsasya | varcinaḥ | sahasrāṇi | śatā | avadhīḥ | adhi | pañca | pradhīn-iva
Word by Word
उतand, also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
दासस्यof the Dāsa (enemy/hostile one)
दासस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदास
वर्चिनःof the radiant/possessing splendor
वर्चिनः:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootवर्चिन्
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
कर्म (counted object with verb of slaying)
TypeNoun
Rootसहस्र
शतa hundred
शत:
कर्म (numerical complement)
TypeNoun
Rootशत
अवधीःyou slew
अवधीः:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: त्वम्/इन्द्रः)
TypeVerb
Rootवध्
अधिupon, over
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral
Rootपञ्च
प्रधीःstrongholds/fortified places
प्रधीः:
कर्म (object governed by अधि)
TypeNoun
Rootप्रधी
इवlike, as it were
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव