HomeRig VedaMandala 4Sukta 29Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 4.29

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4); specific hymn attribution not provided in input
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires scan)

श्रावयेदस्य कर्णा वाजयध्यै जुष्टामनु प्र दिशं मन्दयध्यै । उद्वावृषाणो राधसे तुविष्मान्करन्न इन्द्रः सुतीर्थाभयं च ॥

श्रா॒वयेद॑स्य॒ कर्णा॑ वाज॒यध्यै॒ जुष्टा॒मनु॒ प्र दिशं॑ मन्द॒यध्यै॑ । उ॒द्वा॒वृ॒षा॒णो राध॑से॒ तुवि॑ष्मा॒न्कर॑न्न॒ इन्द्र॑: सुती॒र्थाभ॑यं च ॥

śrāvayéd asya kárṇā vājayádhyai júṣṭām ánu prá díśaṃ mandayádhyai | úd vāvṛṣāṇó rā́dhase tuvíṣmān káran na índraḥ su-tī́rthā́bhayaṃ ca ||

Make his ears hear, so that he may bring the plenitudes of force; send forth the beloved call in every direction to make him rejoice. Rising in his overflowing might for our fulfilment, may Indra the mighty establish for us a good crossing and fearlessness.

श्रा॒वय॑ । इत् । अ॒स्य॒ । कर्णा॑ । वा॒ज॒यध्यै॑ । जुष्टा॑म् । अनु॑ । प्र । दिश॑म् । म॒न्द॒यध्यै॑ । उ॒त्ऽव॒वृ॒षा॒णः । राध॑से । तुवि॑ष्मान् । कर॑त् । नः॒ । इन्द्रः॑ । सु॒ऽती॒र्था । अभ॑यम् । च॒ ॥श्रावय । इत् । अस्य । कर्णा । वाजयध्यै । जुष्टाम् । अनु । प्र । दिशम् । मन्दयध्यै । उत्ववृषाणः । राधसे । तुविष्मान् । करत् । नः । इन्द्रः । सुतीर्था । अभयम् । च ॥śrāvaya | it | asya | karṇā | vājayadhyai | juṣṭām | anu | pra | diśam | mandayadhyai | ut-vavṛṣāṇaḥ | rādhase | tuviṣmān | karat | naḥ | indraḥ | su-tīrthā | abhayam | ca

श्रावयेत्let (him) cause to hear / proclaim
श्रावयेत्:
(वाक्ये) विधेय-क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (श्रावयति, Caus.)
अस्यof him / of this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive) — ‘of him/this’
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कर्णा(his) two ears
कर्णा:
कर्म (श्रावयेत्— whom/what to make hear)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
वाजयध्यैin order to win/obtain the prize (vāja)
वाजयध्यै:
प्रयोजन (purpose) — ‘in order to…’
TypeVerb
Rootवाजय (नामधातु/denom. from वाज ‘prize, strength’)
जुष्टाम्pleasing, welcome, favored
जुष्टाम्:
विशेषण (दिशम्/प्रदिशम् प्रति)
TypeAdjective
Rootजुष् (PPP जुष्ट) / प्रातिपदिक: जुष्ट
अनुalong, after, according to
अनु:
क्रियाविशेषण (अनुगमन/अनुसरण)
TypeIndeclinable
Rootअनु
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (प्रवृत्ति/प्रसारण)
TypeIndeclinable
Rootप्र
दिशम्direction, quarter
दिशम्:
कर्म (अनु/प्र— ‘towards a direction’)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक: दिश्/दिशा)
मन्दयध्यैin order to gladden / exhilarate
मन्दयध्यै:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerb
Rootमन्द् (मन्दयति, Caus.)
उद्वावृषाणःrising up, bulling forth / becoming mighty
उद्वावृषाणः:
कर्तृ-विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootउद् + वृष् (वृषाण ‘mighty/bull-like’; present participial/adjectival stem)
राधसेfor bounty, for generosity
राधसे:
सम्प्रदान (for bestowal/benefit)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
तुविष्मान्very mighty, of great power
तुविष्मान्:
कर्तृ-विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootतुविष्मन् (प्रातिपदिक)
करन्doing, making
करन्:
कर्तृ-सम्बद्ध क्रियाविशेषण (इन्द्रः— ‘doing/making’)
TypeVerb (participle)
Rootकृ (करोति)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for us; or of us, contextually ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुतीर्थाभयम्safe good-fording / a secure good crossing (a safe passage)
सुतीर्थाभयम्:
कर्म (करन्— what he makes/provides)
TypeNoun (compound)
Rootसु-तीर्थ + अभय (समास)
and
:
समुच्चय (and)
TypeIndeclinable
Root