HomeRig VedaMandala 4Sukta 29Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 4.29

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4); specific hymn attribution not provided in input
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires scan)

आ हि ष्मा याति नर्यश्चिकित्वान्हूयमानः सोतृभिरुप यज्ञम् । स्वश्वो यो अभीरुर्मन्यमानः सुष्वाणेभिर्मदति सं ह वीरैः ॥

आ हि ष्मा॒ याति॒ नर्य॑श्चिकि॒त्वान्हू॒यमा॑नः सो॒तृभि॒रुप॑ य॒ज्ञम् । स्वश्वो॒ यो अभी॑रु॒र्मन्य॑मानः सुष्वा॒णेभि॒र्मद॑ति॒ सं ह॑ वी॒रैः ॥

ā́ hí ṣmā yā́ti náryaś cikitvā́n hūyámānaḥ sotṛ́bhir úpa yajñám | sváśvo yó abhī́rur mányamānaḥ suṣvāṇébhiḥ mádati sáṃ ha vī́raiḥ ||

For indeed he comes—the man-power, the knower—called by the pressers, to the sacrifice. He of good steeds, fearless in his self-regard, becomes intoxicated with those who press well, joining together with the heroes (our strong energies).

आ । हि । स्म॒ । याति॑ । नर्यः॑ । चि॒कि॒त्वान् । हू॒यमा॑नः । सो॒तृऽभिः॑ । उप॑ । य॒ज्ञम् । सु॒ऽअश्वः॑ । यः । अभी॑रुः । मन्य॑मानः । सु॒ऽस्वा॒णेभिः॑ । मद॑ति । सम् । ह॒ । वी॒रैः ॥आ । हि । स्म । याति । नर्यः । चिकित्वान् । हूयमानः । सोतृभिः । उप । यज्ञम् । सुअश्वः । यः । अभीरुः । मन्यमानः । सुस्वाणेभिः । मदति । सम् । ह । वीरैः ॥ā | hi | sma | yāti | naryaḥ | cikitvān | hūyamānaḥ | sotṛ-bhiḥ | upa | yajñam | su-aśvaḥ | yaḥ | abhīruḥ | manyamānaḥ | su-svāṇebhiḥ | madati | sam | ha | vīraiḥ

hither, forth (towards)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
ष्माsurely, just
ष्मा:
TypeIndeclinable
Rootष्म (निपात; वैदिक)
यातिgoes, comes
याति:
TypeVerb
Rootया (याऽ गतौ)
नर्यःmanly, heroic
नर्यः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृसम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; नर-सम्बद्ध)
चिकित्वान्wise, discerning
चिकित्वान्:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिकित्वस् (कृदन्त; √चित्/√चित् ‘to perceive/know’ से वैदिक परिपूर्ण/प्रज्ञावान्)
हूयमानःbeing invoked/called
हूयमानः:
Kartā (विशेषण; ‘being invoked’)
TypeParticiple
Root√ह्वा (ह्वा/ह्वयति ‘to call, invoke’)
सोतृभिःby the Soma-pressers
सोतृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसोतृ (प्रातिपदिक; √सु ‘to press (Soma)’ से)
उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
स्वश्वःhaving good horses
स्वश्वः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वश्व (प्रातिपदिक; ‘good-horsed’)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभीरुःfearless
अभीरुः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभीरु (प्रातिपदिक; a- + भीरु)
मन्यमानःthinking, deeming (himself)
मन्यमानः:
Kartā (विशेषण)
TypeParticiple
Root√मन् (मन्यते ‘to think, deem’)
सुष्वाणेभिःwith/by the well-pressing (Soma-pressers)
सुष्वाणेभिः:
Karaṇa
TypeNoun/Participle
Rootसुष्वाण (कृदन्त; √सु ‘to press (Soma)’; परिपूर्ण/वर्तमान-भाव ‘having pressed/pressing well’)
मदतिrejoices, is exhilarated
मदति:
TypeVerb
Root√मद् (मदति ‘to be exhilarated, rejoice’)
सम्together, with
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
वीरैःwith heroes/men
वीरैः:
Karaṇa (सहकारक-भावः)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)