HomeRig VedaMandala 4Sukta 2Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 4.2

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यस्ते भरादन्नियते चिदन्नं निशिषन्मन्द्रमतिथिमुदीरत् । आ देवयुरिनधते दुरोणे तस्मिन्रयिर्ध्रुवो अस्तु दास्वान् ॥

यस्ते॒ भरा॒दन्नि॑यते चि॒दन्नं॑ नि॒शिष॑न्म॒न्द्रमति॑थिमु॒दीर॑त् । आ दे॑व॒युरि॒नध॑ते दुरो॒णे तस्मि॑न्र॒यिर्ध्रु॒वो अ॑स्तु॒ दास्वा॑न् ॥

yás te bharā́d anniyáte cid ánnaṃ niśíṣan mandrám atíthim udī́rat | ā́ devayúr inádhate duroṇé tásmin rayír dhruvó astu dā́svān ||

Who brings you food even when it is scarce, who seats the gladdening Guest and lifts him up—when the god-seeking one kindles you in the home, for that giver let there be a steady plenitude (rayi) that does not fail.

यः । ते॒ । भरा॑त् । अन्नि॑ऽयते । चि॒त् । अन्न॑म् । नि॒ऽशिष॑त् । म॒न्द्रम् । अति॑थिम् । उ॒त्ऽईर॑त् । आ । दे॒व॒ऽयुः । इ॒नध॑ते । दु॒रो॒णे । तस्मि॑न् । र॒यिः । ध्रु॒वः । अ॒स्तु॒ । दास्वा॑न् ॥यः । ते । भरात् । अन्नियते । चित् । अन्नम् । निशिषत् । मन्द्रम् । अतिथिम् । उत्ईरत् । आ । देवयुः । इनधते । दुरोणे । तस्मिन् । रयिः । ध्रुवः । अस्तु । दास्वान् ॥yaḥ | te | bharāt | anni-yate | cit | annam | ni-śiṣat | mandram | atithim | ut-īrat | ā | deva-yuḥ | inadhate | duroṇe | tasmin | rayiḥ | dhruvaḥ | astu | dāsvān

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भरात्may he bring / let him bring
भरात्:
Kriyā
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
अन्नियतेto the food-seeker / to one connected with food
अन्नियते:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootअन्नि- (प्रातिपदिक; ‘अन्न’ + -इय/इयत्-सम्बन्ध)
चित्even, indeed
चित्:
(particle)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
निशिषन्instructing / directing
निशिषन्:
Kartā
TypeParticiple
Root√शास्/√शिष् (शासने/शिक्षायाम्) → नि-शिष् (कृदन्त)
मन्द्रम्gladdening, pleasant
मन्द्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
अतिथिम्guest
अतिथिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
उदीरत्he raised / he set in motion / he uttered
उदीरत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√ईर् (गत्यर्थे/प्रेरणे) + उद्
towards, hither
:
(preverb/particle)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
देवयुःthe god-seeking (worshipper)
देवयुः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootदेवयु (प्रातिपदिक)
इनधतेhe kindles / he enkindles
इनधते:
Kriyā
TypeVerb
Root√इन्ध् (दीप्तौ/प्रदीप्तौ)
दुरोणेin the house / in the dwelling
दुरोणे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदुरोण (प्रातिपदिक)
तस्मिन्in that (place/act)
तस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रयिःwealth, bounty
रयिः:
Kartā
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
ध्रुवःfirm, lasting
ध्रुवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriyā
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)
दास्वान्the giver, generous one
दास्वान्:
Kartā
TypeParticiple
Root√दा (दाने) → दास्वांस् (कृदन्त)