HomeRig VedaMandala 4Sukta 19Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 4.19

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh

अभि प्र दद्रुर्जनयो न गर्भं रथा इव प्र ययुः साकमद्रयः । अतर्पयो विसृत उब्ज ऊर्मीन्त्वं वृताँ अरिणा इन्द्र सिन्धून् ॥

अ॒भि प्र द॑द्रु॒र्जन॑यो॒ न गर्भं॒ रथा॑ इव॒ प्र य॑युः सा॒कमद्र॑यः । अत॑र्पयो वि॒सृत॑ उ॒ब्ज ऊ॒र्मीन्त्वं वृ॒ताँ अ॑रिणा इन्द्र॒ सिन्धू॑न् ॥

abhí prá dadruḥ jánayo ná gárbhaṁ ráthā iva prá yayuḥ sākám ádrayaḥ | átarpayo vi-sṛ́ta ubjá ūrmī́n tváṁ vṛtā́ṁ ariṇā indra síndhūn ||

They rushed forth like mothers towards the child; like chariots the stones moved together. Thou didst set free the heaving waves, loosed and uplifted; thou didst release the rivers that were held back, O Indra.

अ॒भि । प्र । द॒द्रुः॒ । जन॑यः । न । गर्भ॑म् । रथाः॑ऽइव । प्र । य॒युः॒ । सा॒कम् । अद्र॑यः । अत॑र्पयः । वि॒ऽसृतः॑ । उ॒ब्जः । ऊ॒र्मीन् । त्वम् । वृ॒तान् । अ॒रि॒णाः॒ । इ॒न्द्र॒ । सिन्धू॑न् ॥अभि । प्र । दद्रुः । जनयः । न । गर्भम् । रथाःइव । प्र । ययुः । साकम् । अद्रयः । अतर्पयः । विसृतः । उब्जः । ऊर्मीन् । त्वम् । वृतान् । अरिणाः । इन्द्र । सिन्धून् ॥abhi | pra | dadruḥ | janayaḥ | na | garbham | rathāḥ-iva | pra | yayuḥ | sākam | adrayaḥ | atarpayaḥ | vi-sṛtaḥ | ubjaḥ | ūrmīn | tvam | vṛtān | ariṇāḥ | indra | sindhūn

अभिtowards, upon
अभि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
दद्रुःthey ran, rushed
दद्रुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु-
जनयःwomen, mothers
जनयः:
Kartā
TypeNoun
Rootजनय् (प्रातिपदिक: जनय-)
like, as
:
(सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
गर्भम्the embryo, womb-child
गर्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
रथाःchariots
रथाः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
इवas if, like
इव:
(सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
प्रforth
प्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
ययुःthey went, sped
ययुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootया-
साकम्together
साकम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
अद्रयःpress-stones (for Soma)
अद्रयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
अतर्पयःyou satisfied, you filled
अतर्पयः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप्-
विसृतःspread out, let loose
विसृतः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवि-सृ (कृदन्त: विसृत-)
उब्जःa swelling, surge (of water)
उब्जः:
Karma
TypeNoun
Rootउब्ज (प्रातिपदिक)
ऊर्मीन्waves
ऊर्मीन्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वृतान्enclosed, obstructed
वृतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootवृत (कृदन्त/प्रातिपदिक: वृत- < वृ- ‘to cover, restrain’)
अरिणाःyou set free, you released
अरिणाः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootऋ- (अरि/अरण् caus./denom. in RV usage) अथवा √अर् ‘to fit/raise’ (RV: ‘to set in motion, to release’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सिन्धून्rivers, streams
सिन्धून्:
Karma
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)