HomeRig VedaMandala 4Sukta 12Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 4.12

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

इध्मं यस्ते जभरच्छश्रमाणो महो अग्ने अनीकमा सपर्यन् । स इधानः प्रति दोषामुषासं पुष्यन्रयिं सचते घ्नन्नमित्रान् ॥

इ॒ध्मं यस्ते॑ ज॒भर॑च्छश्रमा॒णो म॒हो अ॑ग्ने॒ अनी॑क॒मा स॑प॒र्यन् । स इ॑धा॒नः प्रति॑ दो॒षामु॒षासं॒ पुष्य॑न्र॒यिं स॑चते॒ घ्नन्न॒मित्रा॑न् ॥

idhmáṃ yás te jábhārat śaśramāṇó mahó agne ánīkam ā́ saparyán | sá idhānó práti doṣā́m uṣásaṃ púṣyan rayíṃ sacate ghnán amítrān ||

He who brings thee fuel with labor and serves thy mighty front, O Agni—he, kindling thee, meets both Night and Dawn; fostering the plenitude (rayi) he moves with it, striking down the hostile powers.

इ॒ध्मम् । यः । ते॒ । ज॒भर॑त् । श॒श्र॒मा॒णः । म॒हः । अ॒ग्ने॒ । अनी॑कम् । आ । स॒प॒र्यन् । सः । इ॒धा॒नः । प्रति॑ । दो॒षाम् । उ॒षस॑म् । पुष्य॑न् । र॒यिम् । स॒च॒ते॒ । घ्नन् । अ॒मित्रा॑न् ॥इध्मम् । यः । ते । जभरत् । शश्रमाणः । महः । अग्ने । अनीकम् । आ । सपर्यन् । सः । इधानः । प्रति । दोषाम् । उषसम् । पुष्यन् । रयिम् । सचते । घ्नन् । अमित्रान् ॥idhmam | yaḥ | te | jabharat | śaśramāṇaḥ | mahaḥ | agne | anīkam | ā | saparyan | saḥ | idhānaḥ | prati | doṣām | uṣasam | puṣyan | rayim | sacate | ghnan | amitrān

इध्मम्fuel, firewood
इध्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootइध्म (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for you (thy)
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जभरत्brings, bears (to you)
जभरत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√भृ (भरति) with preverb ज- (archaic/intensive/augmental usage in RV)
शश्रमाणःtoiling, exerting himself
शश्रमाणः:
Kartā
TypeParticiple
Root√श्रम् (श्रमते) → शश्रमाण (परिपूर्ण/अभ्यास-परस्मै/आत्मने usage in RV)
महोof the great (one)
महो:
Sambandha
TypeAdjective
Rootमह्/महत् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अनीकम्face, front; (here) presence/manifest form
अनीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सपर्यन्worshipping, serving
सपर्यन्:
Kartā
TypeParticiple
Root√सपऱ्/√सपर्य (सपर्यति) (denom.)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इधानःbeing kindled; kindling (himself)
इधानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√इध् (इधते/इन्धते) → इधान (PPP/part.)
प्रतिtowards, in return; against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
दोषाम्night
दोषाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदोषा (प्रातिपदिक)
उषासम्dawn
उषासम्:
Karma
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
पुष्यन्nourishing, causing to thrive
पुष्यन्:
Kartā
TypeParticiple
Root√पुष् (पुष्यति)
रयिम्wealth, bounty
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
सचतेassociates with, obtains, follows
सचते:
Kriyā
TypeVerb
Root√सच् (सचते)
घ्नन्slaying
घ्नन्:
Kartā
TypeParticiple
Root√हन् (हन्ति) → घ्नत्/घ्नन् (present act. part., RV)
अमित्रान्enemies
अमित्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक)