HomeRig VedaMandala 4Sukta 12Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 4.12

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni (Jātavedas)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यस्त्वामग्न इनधते यतस्रुक्त्रिस्ते अन्नं कृणवत्सस्मिन्नहन् । स सु द्युम्नैरभ्यस्तु प्रसक्षत्तव क्रत्वा जातवेदश्चिकित्वान् ॥

यस्त्वाम॑ग्न इ॒नध॑ते य॒तस्रु॒क्त्रिस्ते॒ अन्नं॑ कृ॒णव॒त्सस्मि॒न्नह॑न् । स सु द्यु॒म्नैर॒भ्य॑स्तु प्र॒सक्ष॒त्तव॒ क्रत्वा॑ जातवेदश्चिकि॒त्वान् ॥

yás tvām agne inádhate yatásruk trís te ánnaṃ kṛṇávát sásmin áhan | sá sú dyumnáir abhy àstu prasákṣat táva kratvā jātavedas cikitvā́n ||

He who kindles thee, O Agni, with ordered offering-ladle, and three times in that day makes thy food—let him be encompassed by thy luminous powers and prevail mightily by thy effective will, O Jātavedas, the conscious knower.

यः । त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । इ॒नध॑ते । य॒तऽस्रु॑क् । त्रिः । ते॒ । अन्न॑म् । कृ॒णव॑त् । सस्मि॑न् । अह॑न् । सः । सु । द्यु॒म्नैः । अ॒भि । अ॒स्तु॒ । प्र॒ऽसक्ष॑त् । तव॑ । क्रत्वा॑ । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । चि॒कि॒त्वान् ॥यः । त्वाम् । अग्ने । इनधते । यतस्रुक् । त्रिः । ते । अन्नम् । कृणवत् । सस्मिन् । अहन् । सः । सु । द्युम्नैः । अभि । अस्तु । प्रसक्षत् । तव । क्रत्वा । जातवेदः । चिकित्वान् ॥yaḥ | tvām | agne | inadhate | yata-sruk | triḥ | te | annam | kṛṇavat | sasmin | ahan | saḥ | su | dyumnaiḥ | abhi | astu | pra-sakṣat | tava | kratvā | jāta-vedaḥ | cikitvān

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
इनधतेkindles, enkindles
इनधते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइन्ध् (धातु)
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्रुक्the ladle
स्रुक्:
Kartā
TypeNoun
Rootस्रुक् (प्रातिपदिक)
त्रिःthrice
त्रिः:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रिः (अव्यय)
तेof you, your
ते:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्नम्food, offering
अन्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
कृणवत्made, prepared
कृणवत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सस्मिन्in that
सस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्मिन्
अहन्day
अहन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुindeed, well
सु:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात/अव्यय)
द्यु॒म्नैःwith splendors, with glories
द्यु॒म्नैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न (प्रातिपदिक)
अभिtowards, over
अभि:
(उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अस्तुlet him be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रसक्षत्prevailed, became mighty
प्रसक्षत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसह्/सक्ष् (धातु; ‘to be strong/prevail’) + प्र
तवof you, your
तव:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्रत्वाby (your) resolve/power
क्रत्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
जातवेदःO Jātavedas (Agni)
जातवेदः:
(सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
चिकित्वान्wise, discerning
चिकित्वान्:
(विशेषणम्—सः)
TypeAdjective (participial)
Rootचित् (धातु) → क्त्वान्-प्रत्यय (परिपूर्ण/ज्ञात)