HomeRig VedaMandala 4Sukta 11Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 4.11

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical scan)

त्वदग्ने काव्या त्वन्मनीषास्त्वदुक्था जायन्ते राध्यानि । त्वदेति द्रविणं वीरपेशा इत्थाधिये दाशुषे मर्त्याय ॥

त्वद॑ग्ने॒ काव्या॒ त्वन्म॑नी॒षास्त्वदु॒क्था जा॑यन्ते॒ राध्या॑नि । त्वदे॑ति॒ द्रवि॑णं वी॒रपे॑शा इ॒त्थाधि॑ये दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥

tvád agne kā́vyā tván manīṣā́s tvád ukthā́ jāyante rā́dhyāni | tvád eti dráviṇaṃ vīrápeśā itthā́dhiye dāśúṣe mártyāya ||

From you, O Agni, come the poet’s inspired powers; from you the illumined insights; from you are born the hymns that accomplish. From you comes the wealth of heroic formation—thus to the mortal who offers, you give the right understanding for the work.

त्वत् । अ॒ग्ने॒ । काव्या॑ । त्वम् । म॒नी॒षाः । त्वत् । उ॒क्था । जा॒य॒न्ते॒ । राध्या॑नि । त्वत् । ए॒ति॒ । द्रवि॑णम् । वी॒रऽपे॑शाः । इ॒त्थाऽधि॑ये । दा॒शुषे॑ । मर्त्या॑य ॥त्वत् । अग्ने । काव्या । त्वम् । मनीषाः । त्वत् । उक्था । जायन्ते । राध्यानि । त्वत् । एति । द्रविणम् । वीरपेशाः । इत्थाधिये । दाशुषे । मर्त्याय ॥tvat | agne | kāvyā | tvam | manīṣāḥ | tvat | ukthā | jāyante | rādhyāni | tvat | eti | draviṇam | vīra-peśāḥ | itthādhiye | dāśuṣe | martyāya

त्वत्from you
त्वत्:
अपादान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
काव्याःpoetic inspirations / poet-seers’ arts
काव्याः:
कर्तृ (उत्पत्त्यर्थे) / विषय
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक) < कवि
त्वत्from you
त्वत्:
अपादान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनीषाःinsights / wise thoughts
मनीषाः:
कर्तृ (उत्पत्त्यर्थे) / विषय
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
त्वत्from you
त्वत्:
अपादान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उक्थाःhymns / recitations
उक्थाः:
कर्तृ (उत्पत्त्यर्थे) / विषय
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
जायन्तेare born / arise
जायन्ते:
(अकर्मक) —
TypeVerb
Root√जन् (जनि)
राध्यानिboons / prosperities
राध्यानि:
कर्तृ (उत्पत्त्यर्थे) / विषय
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootराध्य (प्रातिपदिक; ‘to be attained/beneficial’, also ‘gifts, prosperities’)
त्वत्from you
त्वत्:
अपादान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतिcomes / proceeds
एति:
(अकर्मक) —
TypeVerb
Root√इ (एति)
द्रविणम्wealth
द्रविणम्:
कर्म (गमनस्य) / प्राप्त्यर्थे
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
वीरपेशाःhero-adorned / bringing heroic vigor
वीरपेशाः:
विशेषण (विषय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवीर-पेशा (समास; पेशा < √पिश्/पेश् ‘to adorn, form’; ‘having heroes as adornment/shape’)
इत्थाthus / in this manner
इत्था:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय)
धियेfor (his) inspired thought
धिये:
सम्प्रदान (हितार्थे) / प्रयोजन
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक; ‘thought, devotion, insight’)
दाशुषेto the worshipper / to the giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeParticiple (as noun) / Adjective
Rootदाश्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश् ‘to worship, give, offer’)
मर्त्यायto the mortal
मर्त्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक) < √मृ ‘to die’