HomeRig VedaMandala 4Sukta 11Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 4.11

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical scan)

वि षाह्यग्ने गृणते मनीषां खं वेपसा तुविजात स्तवानः । विश्वेभिर्यद्वावनः शुक्र देवैस्तन्नो रास्व सुमहो भूरि मन्म ॥

वि षा॑ह्यग्ने गृण॒ते म॑नी॒षां खं वेप॑सा तुविजात॒ स्तवा॑नः । विश्वे॑भि॒र्यद्वा॒वन॑: शुक्र दे॒वैस्तन्नो॑ रास्व सुमहो॒ भूरि॒ मन्म॑ ॥

ví ṣā́hy agne gṛṇaté manīṣā́ṃ kháṃ vépasā tuvi-jāta stávānaḥ | víśvebhir yád vāvánāḥ śukra deváis tán no rāsva su-mahó bhū́ri mánma ||

Conquer forth, O Agni, for the singer’s inspired thought; shake the wide space with your vibrant power, O widely-born, as we praise you. Whatever luminous plenitude you win with all the gods—give that to us: a vast and abundant vision-thought.

वि । सा॒हि॒ । अ॒ग्ने॒ । गृ॒ण॒ते । म॒नी॒षाम् । खम् । वेप॑सा । तु॒वि॒ऽजा॒त॒ । स्तवा॑नः । विश्वे॑भिः । यत् । व॒वनः॑ । शु॒क्र॒ । दे॒वैः । तत् । नः॒ । रा॒स्व॒ । सु॒ऽम॒हः॒ । भूरि॑ । मन्म॑ ॥वि । साहि । अग्ने । गृणते । मनीषाम् । खम् । वेपसा । तुविजात । स्तवानः । विश्वेभिः । यत् । ववनः । शुक्र । देवैः । तत् । नः । रास्व । सुमहः । भूरि । मन्म ॥vi | sāhi | agne | gṛṇate | manīṣām | kham | vepasā | tuvi-jāta | stavānaḥ | viśvebhiḥ | yat | vavanaḥ | śukra | devaiḥ | tat | naḥ | rāsva | su-mahaḥ | bhūri | manma

विapart, forth, asunder (intensifier/dispersion)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
षाहिovercome!, prevail!
षाहि:
TypeVerb
Rootसह् (धातु) → (वेद.) षह्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
गृणतेto the one who praises (you)
गृणते:
सम्प्रदान (यस्य कृते)
TypeVerb (participle-like finite form)
Rootगृ (धातु) / गृण् (वेद. स्तुति-)
मनीषाम्thought, inspired insight
मनीषाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
खम्sky, space
खम्:
कर्म
TypeNoun
Rootख (प्रातिपदिक)
वेपसाwith trembling/ardour; with vibrant power
वेपसा:
करण
TypeNoun
Rootवेपस् (प्रातिपदिक)
तुविजातO widely-born / of many births
तुविजात:
सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective
Rootतुवि-जाता (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय) अथवा तुवि + जात (कृदन्त)
स्तवानःpraising (being in praise)
स्तवानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तवान (कृदन्त)
विश्वेभिःwith all (of them)
विश्वेभिः:
करण/सहकार
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
यत्that which
यत्:
कर्म/विषय (यद्-तद् सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
वावनःthe helper/impeller; the strengthening one
वावनः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootवावन् (प्रातिपदिक; वेद. ‘सहायक/प्रेरक/वर्धक’)
शुक्रO bright/pure one
शुक्र:
सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
देवैःwith the gods
देवैः:
करण/सहकार
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (अस्मभ्यं)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
रास्वgrant!, give!
रास्व:
TypeVerb
Rootरा (धातु) ‘दाने’
सु-महःgreat good (greatness, great boon)
सु-महः:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु- (उपसर्ग) + महस् (प्रातिपदिक)
भूरिmuch, abundant
भूरि:
विशेषण
TypeAdjective/Indeclinable (quantifier)
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
मन्मthought, hymn, intention
मन्म:
कर्म
TypeNoun
Rootमन्मन्/मन्म (प्रातिपदिक)