HomeRig VedaMandala 3Sukta 9Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 3.9

Rishi: Gāthina Viśvāmitra
Devata: Agni (Havyavāhana, Mānuṣa, Yaviṣṭhya)
Chandas: Trishtubh (probable; verify)

तं त्वा मर्ता अगृभ्णत देवेभ्यो हव्यवाहन । विश्वान्यद्यज्ञाँ अभिपासि मानुष तव क्रत्वा यविष्ठ्य ॥

तं त्वा॒ मर्ता॑ अगृभ्णत दे॒वेभ्यो॑ हव्यवाहन । विश्वा॒न्यद्य॒ज्ञाँ अ॑भि॒पासि॑ मानुष॒ तव॒ क्रत्वा॑ यविष्ठ्य ॥

táṃ tvā martā́ agṛbhṇata devébhyo havyavāhana | víśvāny ád yajñā́m̐ abhípāsi mā́nuṣa táva krátvā yaviṣṭhya ||

The mortals have seized thee for the gods, O carrier of the offering. For thou guardest all the sacrifices—O human-facing Fire—by thy will of effective knowledge, O youngest in power.

तम् । त्वा॒ । मर्ताः॑ । अ॒गृ॒भ्ण॒त॒ । दे॒वेभ्यः॑ । ह॒व्य॒ऽवा॒ह॒न॒ । विश्वा॑न् । यत् । य॒ज्ञान् । अ॒भि॒ऽपासि॑ । मा॒नु॒ष॒ । तव॑ । क्रत्वा॑ । य॒वि॒ष्ठ्य॒ ॥तम् । त्वा । मर्ताः । अगृभ्णत । देवेभ्यः । हव्यवाहन । विश्वान् । यत् । यज्ञान् । अभिपासि । मानुष । तव । क्रत्वा । यविष्ठ्य ॥tam | tvā | martāḥ | agṛbhṇata | devebhyaḥ | havya-vāhana | viśvān | yat | yajñān | abhi-pāsi | mānuṣa | tava | kratvā | yaviṣṭhya

तम्him/that (one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मर्ताःmortals
मर्ताः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
अगृभ्णतthey seized/held
अगृभ्णत:
क्रिया
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) < गृभ्णाति
देवेभ्यःfrom the gods
देवेभ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हव्यवाहनO oblation-carrier (Agni)
हव्यवाहन:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootहव्य-वाहन (समास-प्रातिपदिक; वह् ‘to carry’)
विश्वानिall (things/rites)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अद्यtoday/now
अद्य:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
यज्ञान्sacrifices
यज्ञान्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
अभिtowards, over
अभि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
पासिyou protect/guard
पासि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘to protect’
मानुषO (one) belonging to men / O human-friendly one
मानुष:
सम्बोधन
TypeAdjective/Noun (vocative epithet)
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
तवof you/your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्रत्वाby (your) resolve/ritual power
क्रत्वा:
करण
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
यविष्ठ्यO youngest (Agni)
यविष्ठ्य:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootयविष्ठ्य (प्रातिपदिक; superlative epithet of अग्नि, ‘youngest/most youthful’)