HomeRig VedaMandala 3Sukta 7Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 3.7

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.7)
Devata: Agni (with Tvāṣṭṛ/formation imagery; rodasī as cosmic field)
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

महि त्वाष्ट्रमूर्जयन्तीरजुर्यं स्तभूयमानं वहतो वहन्ति । व्यङ्गेभिर्दिद्युतानः सधस्थ एकामिव रोदसी आ विवेश ॥

महि॑ त्वा॒ष्ट्रमू॒र्जय॑न्तीरजु॒र्यं स्त॑भू॒यमा॑नं व॒हतो॑ वहन्ति । व्यङ्गे॑भिर्दिद्युता॒नः स॒धस्थ॒ एका॑मिव॒ रोद॑सी॒ आ वि॑वेश ॥

máhi tvāṣṭrám ūrjáyantīr ajúryaṃ stabhu-yámānaṃ váhato vahanti | vy áṅgebhir didyutānáḥ sadhásthe ékām iva ródasī ā́ viveśa ||

Great are the formative powers that strengthen you, O Tvāṣṭra-born; they carry you, the unfailing one, firmly upheld, as bearers bear their load. Shining out through the limbs, you enter the seat, as though you made Heaven-and-Earth one in a single embrace of light.

महि॑ । त्वा॒ष्ट्रम् । ऊ॒र्जय॑न्तीः । अ॒जु॒र्यम् । स्त॒भु॒ऽयमा॑नम् । व॒हतः॑ । व॒ह॒न्ति॒ । वि । अङ्गे॑भिः । दि॒द्यु॒ता॒नः । स॒धऽस्थे॑ । एका॑म्ऽइव । रोद॑सी॒ इति॑ । आ । वि॒वे॒श॒ ॥महि । त्वाष्ट्रम् । ऊर्जयन्तीः । अजुर्यम् । स्तभुयमानम् । वहतः । वहन्ति । वि । अङ्गेभिः । दिद्युतानः । सधस्थे । एकाम्इव । रोदसी इति । आ । विवेश ॥mahi | tvāṣṭram | ūrjayantīḥ | ajuryam | stabhu-yamānam | vahataḥ | vahant i | vi | aṅgebhiḥ | didyutānaḥ | sadha-sthe | ekām-iva | rodasī iti | ā | viveśa

महिgreatly, mightily
महि:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; महत्-प्रातिपदिक से) / √मंह् (वृद्धौ) (निरुक्त-सम्भाव्य)
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाष्ट्रम्Tvaṣṭṛ’s / fashioned by Tvaṣṭṛ
त्वाष्ट्रम्:
Karma (त्वा का विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootत्वाष्ट्र (प्रातिपदिक; त्वष्टृ-सम्बन्धी)
ऊर्जयन्तीःstrengthening, invigorating (fem. pl.)
ऊर्जयन्तीः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective)
Rootऊर्जयन्त् (कृदन्त; √ऊर्ज्/ऊर्जय् ‘बल/पोषण देना’)
अजुर्यम्unaging, undecaying
अजुर्यम्:
Karma (त्वा का विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजुर्य (प्रातिपदिक; a- + जुर्य ‘क्षीण/जीर्ण’)
स्तभूयमानम्being made firm / being propped
स्तभूयमानम्:
Karma (त्वा का विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootस्तभूयमान (कृदन्त; √स्तभ् ‘स्तम्भने/स्थिर करने’)
वहतःof the bearer / of the one who carries
वहतः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeParticiple (Noun/Adj.)
Rootवहत् (कृदन्त; √वह् ‘वहने’)
वहन्तिthey carry
वहन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह् (वहने)
व्यङ्गेभिःwith limbs/parts (with members)
व्यङ्गेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootव्यङ्ग (प्रातिपदिक)
दिद्युतानःflashing, shining
दिद्युतानः:
Kartā (अग्नि/देवता का विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootदिद्युतान (कृदन्त; √द्युत् ‘दीप्तौ’)
सधस्थेin the seat/abode, on the common ground
सधस्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसधस्थ (प्रातिपदिक)
एकाम्one (single)
एकाम्:
Karma (उपमान-रूपेण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
सम्बन्ध (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)
towards, into
:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
TypePreverb/Indeclinable
Root
विवेशhas entered, entered
विवेश:
क्रिया
TypeVerb
Root√विश् (प्रवेशने) + वि-