HomeRig VedaMandala 3Sukta 61Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 3.61

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Uṣas
Chandas: Triṣṭubh (likely)

अच्छा वो देवीमुषसं विभातीं प्र वो भरध्वं नमसा सुवृक्तिम् । ऊर्ध्वं मधुधा दिवि पाजो अश्रेत्प्र रोचना रुरुचे रण्वसंदृक् ॥

अच्छा॑ वो दे॒वीमु॒षसं॑ विभा॒तीं प्र वो॑ भरध्वं॒ नम॑सा सुवृ॒क्तिम् । ऊ॒र्ध्वं म॑धु॒धा दि॒वि पाजो॑ अश्रे॒त्प्र रो॑च॒ना रु॑रुचे र॒ण्वसं॑दृक् ॥

ácchā vo devī́m uṣásaṃ vi-bhātī́ṃ prá vo bharadhvaṃ námasā su-vṛktím | ūrdhvám madhudhā́ diví pā́jo aśret prá rocanā́ ruruce raṇvá-sandṛk ||

Toward the shining goddess Dawn bring forward, with reverence, your well-fashioned hymn. Her honey-bearing radiance has mounted upward in heaven; the luminous spaces shine out—she of delightful vision has made the worlds bright.

अच्छ॑ । वः॒ । दे॒वीम् । उ॒षस॑म् । वि॒ऽभा॒तीम् । प्र । वः॒ । भ॒र॒ध्व॒म् । नम॑सा । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । ऊ॒र्ध्वम् । म॒धु॒धा । दि॒वि । पाजः॑ । अ॒श्रे॒त् । प्र । रो॒च॒ना । रु॒रु॒चे॒ । र॒ण्वऽस॑न्दृक् ॥अच्छ । वः । देवीम् । उषसम् । विभातीम् । प्र । वः । भरध्वम् । नमसा । सुवृक्तिम् । ऊर्ध्वम् । मधुधा । दिवि । पाजः । अश्रेत् । प्र । रोचना । रुरुचे । रण्वसन्दृक् ॥accha | vaḥ | devīm | uṣasam | vi-bhātīm | pra | vaḥ | bharadhvam | namasā | su-vṛktim | ūrdhvam | madhudhā | divi | pājaḥ | aśret | pra | rocanā | ruruce | raṇva-sandṛk

अच्छाtowards, hither
अच्छा:
Adhikaraṇa (गत्यर्थ-निर्देश) / उपपद
TypeIndeclinable
Rootअञ्च् (गत्यर्थ) / अव्ययीभूत ‘अच्छा’
वःto you (pl.)
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक: देव- + ई)
उषसम्Uṣas (Dawn)
उषसम्:
Karma (देवीम् उषसम् = ‘goddess Uṣas’)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
विभातीम्shining forth
विभातीम्:
Karma (विशेषण) / सम्बन्ध
TypeAdjective/Participle
Rootवि-भा (धातु √भा ‘to shine’) → वर्तमान कृदन्त
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
वःto you (pl.)
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भरध्वम्bring, bear (you all)
भरध्वम्:
— (आख्यात) / कर्तृ-आह्वान
TypeVerb
Root√भृ (भरणे) + ध्वम्
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
सुवृक्तिम्a well-fashioned hymn
सुवृक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसु-वृक्ति (प्रातिपदिक; सु + वृक्ति ‘well-turned hymn/utterance’)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikaraṇa (दिशा) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective/Adverb
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
मधुधाsweetly, with honey
मधुधा:
Karaṇa (रीति/प्रकार) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootमधु + धा (अव्यय-प्रत्यय ‘-धा’)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक ‘दिव्’)
पाजःradiance, splendor
पाजः:
Kartā
TypeNoun
Rootपाजस् (प्रातिपदिक; ‘radiance, strength, splendor’)
अश्रेत्reached, mounted, rose up to
अश्रेत्:
— (आख्यात)
TypeVerb
Rootआ-√श्रि (श्रयणे ‘to lean/attach; to reach’)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (निपात)
रोचनाthe bright realms/lights
रोचना:
Karma
TypeNoun
Rootरोचना (प्रातिपदिक; ‘bright spaces/lights’)
रुरुचेhas shone, shone forth
रुरुचे:
— (आख्यात)
TypeVerb
Root√रुच् (दीप्तौ)
रण्वसंदृक्of delightful appearance; lovely-looking
रण्वसंदृक्:
Kartā-विशेषण / सम्बन्ध
TypeAdjective (compound)
Rootरण्व (प्रातिपदिक ‘delightful, charming’) + संदृश्/दृश् (प्रातिपदिक ‘दृक्’ = ‘seeing, appearance’)