Mantra 6
Sukta 3.59
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Mitra
Chandas: Gāyatrī (likely; short 3-pāda style in this section resembles gāyatrī-like cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
मित्रस्य चर्षणीधृतोऽवो देवस्य सानसि । द्युम्नं चित्रश्रवस्तमम् ॥
Samhita Patha (IAST)
मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतोऽवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सि । द्यु॒म्नं चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ॥
Transliteration
mitrásya carṣaṇīdhṛ́to ’vó devásya sānásī | dyumnáṃ citráśravastamam ||
Translation
Win for us the help of Mitra, the god who upholds the peoples; and gain the radiant puissance, most rich in manifold fame—luminous in its hearing and spreading.
Padapatha (Word Analysis)
मि॒त्रस्य॑ । च॒र्ष॒णि॒ऽधृतः॑ । अवः॑ । दे॒वस्य॑ । सा॒न॒सि । द्यु॒म्नम् । चि॒त्रश्र॑वःऽतमम् ॥मित्रस्य । चर्षणिधृतः । अवः । देवस्य । सानसि । द्युम्नम् । चित्रश्रवःतमम् ॥mitrasya | carṣaṇi-dhṛtaḥ | avaḥ | devasya | sānasi | dyumnam | citraśravaḥ-tamam
Word by Word
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
चर्षणीधृतःthe supporter of the peoples (men)
चर्षणीधृतः:
कर्तृ/विशेष्य (subject/epithet)
TypeNoun/Adjective (agent-noun)
Rootचर्षणी-धृत् (प्रातिपदिक; धृत् < √धृ ‘धारणे’)
अवःhelp, aid
अवः:
कर्म (object; ‘help/aid’ as that which is obtained)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सानसिin the winning/attainment
सानसि:
अधिकरण (locus/occasion: ‘in/at the gaining’)
TypeNoun
Rootसानसि (प्रातिपदिक; Vedic locative of ‘gain/benefit’, from √सन्/√सन् ‘to gain, obtain’)
द्यु्म्नम्splendour, glory
द्यु्म्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यु्म्न (प्रातिपदिक)
चित्रश्रवस्तमम्most famed/renowned in wondrous ways
चित्रश्रवस्तमम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootचित्र-श्रवस्-तम (प्रातिपदिक; तम = superlative suffix)