Mantra 4
Sukta 3.52
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
पुरोळाशं सनश्रुत प्रातःसावे जुषस्व नः । इन्द्र क्रतुर्हि ते बृहन् ॥
Samhita Patha (IAST)
पु॒रो॒ळाशं॑ सनश्रुत प्रातःसा॒वे जु॑षस्व नः । इन्द्र॒ क्रतु॒र्हि ते॑ बृ॒हन् ॥
Transliteration
puroḷā́śaṃ sanaśruta prātaḥ-sāvé juṣasva naḥ | índra krátur hí te bṛhán ||
Translation
O Indra, famed from of old, accept our puroḷāśa at the morning pressing; for vast indeed is your kratu—your effective will and luminous intelligence that orders the work.
Padapatha (Word Analysis)
पु॒रो॒ळास॑म् । स॒न॒ऽश्रु॒त॒ । प्रा॒तः॒ऽसा॒वे । जु॒ष॒स्व॒ । नः॒ । इन्द्र॑ । क्रतुः॑ । हि । ते॒ । बृ॒हन् ॥पुरोळासम् । सनश्रुत । प्रातःसावे । जुषस्व । नः । इन्द्र । क्रतुः । हि । ते । बृहन् ॥puroḷāsam | sana-śruta | prātaḥ-sāve | juṣasva | naḥ | indra | kratuḥ | hi | te | bṛhan
Word by Word
पुरोळाशम्the puroḷāśa (sacrificial rice-cake)
पुरोळाशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुरोळाश- (प्रातिपदिक)
सनश्रुतO well-famed/renowned (lit. ‘well-heard-of’)
सनश्रुत:
—
TypeAdjective (vocative epithet)
Root√श्रु (श्रवणे) + सम्/सन- (उपसर्ग/पूर्वाङ्ग) ; कृत्-प्रत्यय: क्त (श्रुत)
प्रातःसावेat the morning pressing (morning Soma-rite)
प्रातःसावे:
अधिकरण
TypeNoun (compound/adverbial locative)
Rootप्रातः (अव्यय) + सव- (प्रातिपदिक, ‘pressing/oblation-time’)
जुषस्वenjoy/accept!
जुषस्व:
—
TypeVerb
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (स्वाम्य/सम्बन्ध-निर्देशः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
—
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
क्रतुः(your) resolve/will, power of intention
क्रतुः:
कर्तृ (वाक्ये विषय/कर्तृ-स्थानम्)
TypeNoun
Rootक्रतु- (प्रातिपदिक)
हिfor/indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
बृहन्great, lofty
बृहन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)