Mantra 2
Sukta 3.52
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
पुरोळाशं पचत्यं जुषस्वेन्द्रा गुरस्व च । तुभ्यं हव्यानि सिस्रते ॥
Samhita Patha (IAST)
पु॒रो॒ळाशं॑ पच॒त्यं॑ जु॒षस्वे॒न्द्रा गु॑रस्व च । तुभ्यं॑ ह॒व्यानि॑ सिस्रते ॥
Transliteration
puroḷā́śaṃ pacatyáṃ juṣásvendra ā́ gurasva ca | túbhyaṃ havyā́ni sisrate ||
Translation
Accept, O Indra, the well-cooked puroḷāśa that is being prepared; come near and make it your delight. For to you the offerings stream forth, seeking your power of fulfillment.
Padapatha (Word Analysis)
पु॒रो॒ळास॑म् । प॒च॒त्य॑म् । जु॒षस्व॑ । इ॒न्द्र॒ । आ । गु॒र॒स्व॒ । च॒ । तुभ्य॑म् । ह॒व्यानि॑ । सि॒स्र॒ते॒ ॥पुरोळासम् । पचत्यम् । जुषस्व । इन्द्र । आ । गुरस्व । च । तुभ्यम् । हव्यानि । सिस्रते ॥puroḷāsam | pacatyam | juṣasva | indra | ā | gurasva | ca | tubhyam | havyāni | s israte
Word by Word
पुरोळाशम्the puroḷāśa (sacrificial cake)
पुरोळाशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुरोळाश- (प्रातिपदिक; यज्ञीय पिष्टपाक/केक)
पचतिcooks
पचति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पच् (पचँ)
अम्indeed/just (enclitic particle)
अम्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootअम् (निपात/पादपूरण; वैदिक)
जुषस्वenjoy/accept (be pleased with)
जुषस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जुष् (जुषँ)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
गुरस्वbe gracious / hearken / bestow (Vedic injunctive-imperative sense)
गुरस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√गृ (गॄ) / √गॢ?; वैदिक रूप ‘गुरस्व’ (आह्वान/प्रेरणार्थ)
चand
च:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (समुच्चय-अव्यय)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वम् (युष्मद्-प्रातिपदिक)
हव्यानिthe oblations (things to be offered)
हव्यानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहव्य- (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ से)
सिस्रतेflow/stream forth (towards)
सिस्रते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√सृ (सृँ) with reduplication: सि-स्र-