Mantra 1
Sukta 3.52
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.52)
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; short 8-syllable pādas typical of this verse)
Samhita Patha (Devanagari)
धानावन्तं करम्भिणमपूपवन्तमुक्थिनम् । इन्द्र प्रातर्जुषस्व नः ॥
Samhita Patha (IAST)
धा॒नाव॑न्तं कर॒म्भिण॑मपू॒पव॑न्तमु॒क्थिन॑म् । इन्द्र॑ प्रा॒तर्जु॑षस्व नः ॥
Transliteration
dhānā́vantaṃ karambhíṇam apū́pavantaṃ ukthínam | índra prātár juṣasva naḥ ||
Translation
O Indra, in the early awakening, accept from us the offerings that carry the grains of force, the well-mixed nourishment, the cakes of plenitude, and the hymn that bears the power of utterance—receive them and make them active in our being.
Padapatha (Word Analysis)
धा॒नाऽव॑न्तम् । क॒र॒म्भिण॑म् । अ॒पू॒पऽव॑न्तम् । उ॒क्थिन॑म् । इन्द्र॑ । प्रा॒तः । जु॒ष॒स्व॒ । नः॒ ॥धानावन्तम् । करम्भिणम् । अपूपवन्तम् । उक्थिनम् । इन्द्र । प्रातः । जुषस्व । नः ॥dhānāvantam | karambhiṇam | apūpa-vantam | ukthinam | indra | prātaḥ | juṣasva | naḥ
Word by Word
धानावन्तम्(him) possessing parched grain
धानावन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootधानावन्त- (प्रातिपदिक; धाना ‘parched grain’ + वन्त् ‘possessing’)
करम्भिणम्(him) having gruel/porridge
करम्भिणम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootकरम्भिन्- (प्रातिपदिक; करम्भ ‘gruel, mixture’ + इन्) अथवा करम्भ- + इन्
अपूपवन्तम्(him) possessing cakes
अपूपवन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअपूपवन्त- (प्रातिपदिक; अपूप ‘cake’ + वन्त् ‘possessing’)
उक्थिनम्(him) provided with/connected with hymns (i.e., praised with ukthas)
उक्थिनम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउक्थिन्- (प्रातिपदिक; उक्थ ‘hymn of praise’ + इन्)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
प्रातःin the morning
प्रातः:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
जुषस्वenjoy/accept (thou)
जुषस्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (प्रयोजन/हित)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)