HomeRig VedaMandala 3Sukta 50Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 3.50

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

गोभिर्मिमिक्षुं दधिरे सुपारमिन्द्रं ज्यैष्ठ्याय धायसे गृणानाः । मन्दानः सोमं पपिवाँ ऋजीषिन्त्समस्मभ्यं पुरुधा गा इषण्य ॥

गोभि॑र्मिमि॒क्षुं द॑धिरे सुपा॒रमिन्द्रं॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ धाय॑से गृणा॒नाः । म॒न्दा॒नः सोमं॑ पपि॒वाँ ऋ॑जीषि॒न्त्सम॒स्मभ्यं॑ पुरु॒धा गा इ॑षण्य ॥

góbhir mimikṣúṃ dadhire supā́ram índraṃ jyáiṣṭhyāya dhā́yase gṛṇānā́ḥ | mandānó sómaṃ papivā́ṃ ṛjīṣin sám asmábhyaṃ purudhā́ gā́ iṣaṇya ||

With rays (cows of light) they have set the well-faring Indra for the highest mastery, praising him to be established. Gladdened, having drunk the Soma, O wielder of the tawny strength, gather for us in fullness the many rays of illumination.

गोभिः॑ । मि॒मि॒क्षुम् । द॒धि॒रे॒ । सु॒ऽपा॒रम् । इन्द्र॑म् । ज्यैष्ठ्या॑य । धाय॑से । गृ॒णा॒नाः । म॒न्दा॒नः । सोम॑म् । प॒पि॒ऽवान् । ऋ॒जी॒षि॒न् । सम् । अ॒स्मभ्य॑म् । पु॒रु॒धा । गाः । इ॒ष॒ण्य॒ ॥गोभिः । मिमिक्षुम् । दधिरे । सुपारम् । इन्द्रम् । ज्यैष्ठ्याय । धायसे । गृणानाः । मन्दानः । सोमम् । पपिवान् । ऋजीषिन् । सम् । अस्मभ्यम् । पुरुधा । गाः । इषण्य ॥gobhiḥ | mimikṣum | dadhire | su-pāram | indram | jyaiṣṭhyāya | dhāyase | gṛṇānāḥ | mandānaḥ | somam | papi-vān | ṛjīṣin | sam | asmabhyam | purudhā | gāḥ | iṣaṇya

गोभिःwith/by cows (cattle; rays)
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
मिमिक्षुम्the sprinkling/strengthening one
मिमिक्षुम्:
कर्म
TypeParticiple/Adjective
Rootमिह्/मिक्ष् (धातु; ‘to sprinkle/mix’), कृत्-प्रत्यय: क्तु (मिमिक्षु)
दधिरेthey have placed/established
दधिरे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
सुपारम्having good passage/ford; easy to cross
सुपारम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु- + पार (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (Proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ज्यैष्ठ्यायfor supremacy/for pre-eminence
ज्यैष्ठ्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootज्यैष्ठ्य (प्रातिपदिक; ‘supremacy/eldership’)
धायसेfor establishment/for support
धायसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootधा (धातु) → धायस् (कृत्/प्रातिपदिक; ‘act of placing/establishing; ordinance’)
गृणानाःpraising (singers)
गृणानाः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootगृ (धातु; ‘to sing/praise’) + शानच् (आत्मनेपद वर्तमान कृदन्त)
मदानःexhilarated, rejoicing
मदानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootमद् (धातु; ‘to be exhilarated’) + शानच् (आत्मनेपद वर्तमान कृदन्त)
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पपिवान्having drunk
पपिवान्:
कर्तृ
TypePerfect participle
Rootपा (धातु; ‘to drink’) → परिपूर्ण/भूतकृदन्त (पपिवांस्)
ऋजीषिन्O r̥jīṣin (Indra), tawny/bright-harnessed
ऋजीषिन्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootऋजीषिन् (प्रातिपदिक; Indra-epithet ‘having the r̥jīṣa/bright straw; with tawny steeds’)
सम्together; completely
सम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अस्मभ्यम्to/for us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पुरुधाin many ways; manifold
पुरुधा:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरुधा (अव्यय; ‘in many ways/manyfold’)
गाःcows; cattle (also: rays/wealth)
गाः:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
इषण्यimpel/grant (to us)!
इषण्य:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु; ‘to impel/seek’) → लोट्/आज्ञार्थ 2 पुरुष एकवचन (वेदिक रूप)