Mantra 4
Sukta 3.42
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.42 within the Viśvāmitra corpus)
Devata: Indra (Soma-drinker; power of victorious illumination)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.42; confirmable by syllable count in a metrical pass)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रं सोमस्य पीतये स्तोमैरिह हवामहे । उक्थेभिः कुविदागमत् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रं॒ सोम॑स्य पी॒तये॒ स्तोमै॑रि॒ह ह॑वामहे । उ॒क्थेभि॑: कु॒विदा॒गम॑त् ॥
Transliteration
índraṁ sómasya pītáye stómair ihá havāmahe | ukthebhíḥ kúvid ā́gamat ||
Translation
We call Indra here with our soul-affirming hymns, for the drinking of Soma—so that the luminous force may enter and increase within us. May he, moved by our uplifted utterances, indeed come.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑म् । सोम॑स्य । पी॒तये॑ । स्तोमैः॑ । इ॒ह । ह॒वा॒म॒हे॒ । उ॒क्थेभिः॑ । कु॒वित् । आ॒ऽगम॑त् ॥इन्द्रम् । सोमस्य । पीतये । स्तोमैः । इह । हवामहे । उक्थेभिः । कुवित् । आगमत् ॥indram | somasya | pītaye | stomaiḥ | iha | havāmahe | ukthebhiḥ | kuvit | āgamat
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as the object of invocation)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पीतयेfor drinking
पीतये:
सम्प्रदान (purpose/beneficiary)
TypeNoun (verbal noun/infinitival dative)
Rootपा (धातु) → पीति (कृदन्त-प्रातिपदिक)
स्तोमैःwith hymns/praises
स्तोमैः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
हवामहेwe invoke/call
हवामहे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootह्वा (धातु)
उक्थेभिःwith recitations (ukthas)
उक्थेभिः:
करण
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
कुवित्whether indeed?/perhaps
कुवित्:
(निपात; प्रश्न/संशय-भाव)
TypeIndeclinable
Rootकुवित् (अव्यय/प्रश्नार्थक-निपात)
आtowards, hither (preverb)
आ:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग)
गमत्may he come / he came (aoristic: ‘let him come’)
गमत्:
कर्तृ (इन्द्रः)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)