Mantra 5
Sukta 3.42
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirmable metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्र सोमाः सुता इमे तान्दधिष्व शतक्रतो । जठरे वाजिनीवसो ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्र॒ सोमा॑: सु॒ता इ॒मे तान्द॑धिष्व शतक्रतो । ज॒ठरे॑ वाजिनीवसो ॥
Transliteration
índra sómāḥ sutā́ imé tā́n dadhiṣva śatakrato | jaṭháre vājinīvaso ||
Translation
Indra, these Soma-joys are pressed and ready; set them within thy belly, O thou of a hundred powers. O lord of plenitudes, grow strong in the inward holding of this delight.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑ । सोमाः॑ । सु॒ताः । इ॒मे । तान् । द॒धि॒ष्व॒ । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । ज॒ठरे॑ । वा॒जि॒नी॒व॒सो॒ इति॑ वाजिनीऽवसो ॥इन्द्र । सोमाः । सुताः । इमे । तान् । दधिष्व । शतक्रतो इति शतक्रतो । जठरे । वाजिनीवसो इति वाजिनीवसो ॥indra | somāḥ | sutāḥ | ime | tān | dadhiṣva | śatakrato itiśata-krato | jaṭhare | vājinīvaso itivājinī-vaso
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमाःSoma-juices
सोमाः:
कर्तृ (स्तुति-वाक्ये विषयः) / वाक्य-विषय
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सुताःpressed, extracted
सुताः:
विशेषण
TypeAdjective (past passive participle)
Root√सु (सु- ‘to press, extract’) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इमेthese
इमे:
कर्तृ/वाक्य-विषय (सोमाः इत्यस्य सह-निर्देशः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तान्those (them)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधिष्वplace, put (for yourself); accept
दधिष्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे/निधाने) ; आदेशः: धा → धधि (वेदिक-आदेश/अभ्यास) + स्व (मध्यम-आत्मनेपद)
शतक्रतोO hundred-powered/ hundred-willed one
शतक्रतो:
सम्बोधन (इन्द्रस्य)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
जठरेin the belly
जठरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
वाजिनीवसोO possessor of prize-winning strength/wealth
वाजिनीवसो:
सम्बोधन (इन्द्रस्य)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवाजिनीवस् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)