Mantra 7
Sukta 3.41
Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional; verify Anukramaṇī)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
वयमिन्द्र त्वायवो हविष्मन्तो जरामहे । उत त्वमस्मयुर्वसो ॥
Samhita Patha (IAST)
व॒यमि॑न्द्र त्वा॒यवो॑ ह॒विष्म॑न्तो जरामहे । उ॒त त्वम॑स्म॒युर्व॑सो ॥
Transliteration
vayám índra tvāyávo haviṣmánto jarāmahe | utá tvám asmayúr vaso ||
Translation
We, O Indra, who seek you, rich in offering, strive to awaken you by our call; and you too, O giver of richness, are one who seeks us—meeting our aspiration with your answering approach.
Padapatha (Word Analysis)
व॒यम् । इ॒न्द्र॒ । त्वा॒ऽयवः॑ । ह॒विष्म॑न्तः । ज॒रा॒म॒हे॒ । उ॒त । त्वम् । अ॒स्म॒ऽयुः । व॒सो॒ इति॑ ॥वयम् । इन्द्र । त्वायवः । हविष्मन्तः । जरामहे । उत । त्वम् । अस्मयुः । वसो इति ॥vayam | indra | tvāyavaḥ | haviṣmantaḥ | jarāmahe | uta | tvam | ama-yuḥ | vaso iti
Word by Word
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यवःbarley(-offering) people / barley-bringers
यवः:
कर्तृ (वयम्-समनाधिकरण/विशेषणभाव) अथवा उपपद-विशेष्य
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
हविष्मन्तःpossessing oblation; with offerings
हविष्मन्तः:
कर्तृ (वयम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त् (हविस् + मन्त्) (प्रातिपदिक)
जरामहेwe invoke / we entreat
जरामहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootजर् (धातु; ‘स्तुतौ/प्रार्थनायाम्’—वेदिक प्रयोग: ‘to invoke/entreat/praise’)
उतand; also
उत:
समुच्चय/अन्वय
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मयुःfriendly to us / well-disposed to us
अस्मयुः:
कर्तृ-विशेषण (त्वम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअस्मयु (प्रातिपदिक; वेदिक विशेषण)
वसोO good one; O benefactor
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)