Mantra 3
Sukta 3.41
Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional attribution for RV 3.41–3.42 in the Viśvāmitra cycle; check recension-specific Anukramaṇī for exact assignment)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely; requires full-sukta metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
इमा ब्रह्म ब्रह्मवाहः क्रियन्त आ बर्हिः सीद । वीहि शूर पुरोळाशम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒मा ब्रह्म॑ ब्रह्मवाहः क्रि॒यन्त॒ आ ब॒र्हिः सी॑द । वी॒हि शू॑र पुरो॒ळाश॑म् ॥
Transliteration
imā́ bráhma brahma-vāhaḥ kriyánte ā́ bárhiḥ sīda | vī́hi śū́ra puroḷā́śam ||
Translation
These mantric formations are being wrought, O bearer of the mantra; sit down upon the sacred seat of wideness. Come, O hero, and partake of the offered fullness (puroḷāśa)—the substance of the work made ready for the inner sacrifice.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒मा । ब्रह्म॑ । ब्र॒ह्म॒ऽवा॒हः॒ । क्रि॒यन्ते॑ । आ । ब॒र्हिः । सी॒द॒ । वी॒हि । शू॒र॒ । पु॒रो॒ळाश॑म् ॥इमा । ब्रह्म । ब्रह्मवाहः । क्रियन्ते । आ । बर्हिः । सीद । वीहि । शूर । पुरोळाशम् ॥imā | brahma | brahma-vāhaḥ | kriyante | ā | barhiḥ | sīda | vīhi | śūra | puroḷāśam
Word by Word
इमाःthese
इमाः:
Karma (of क्रियन्ते) / विषय
TypePronoun (Demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मsacred formulation; hymn/prayer
ब्रह्म:
Karma/विषय (इमाः … ब्रह्म) अथवा विधेय-नाम
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
ब्रह्मवाहःthe bearers of the sacred word (priests)
ब्रह्मवाहः:
Kartā (of क्रियन्ते)
TypeNoun/Adjective (Agent-noun)
Rootब्रह्म-वाह (समास-प्रातिपदिक; वह् ‘to carry’)
क्रियन्तेare performed / take place
क्रियन्ते:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable (Preverb/Particle)
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
बर्हिःthe sacrificial grass (barhis)
बर्हिः:
Adhikaraṇa (goal/seat with सीद) / कर्म
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
सीदsit (down)
सीद:
—
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
वीहिdrive/come (hither), approach
वीहि:
—
TypeVerb
Rootविहि/विह् (धातु; वेदिक रूप ‘वीहि’ = लोट् 2sg)
शूरO hero (Indra)
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootशूर (प्रातिपदिक)
पुरोळाशम्the sacrificial cake (puroḍāśa)
पुरोळाशम्:
Karma (of वीहि: ‘bring/drive [to] the offering’ or ‘towards the offering-cake’)
TypeNoun
Rootपुरोळाश (प्रातिपदिक; पुरस् + ओळाश/लाश ‘offering-cake’)