Mantra 6
Sukta 3.37
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level ascription)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (hymn-level)
Samhita Patha (Devanagari)
वाजेषु सासहिर्भव त्वामीमहे शतक्रतो । इन्द्र वृत्राय हन्तवे ॥
Samhita Patha (IAST)
वाजे॑षु सास॒हिर्भ॑व॒ त्वामी॑महे शतक्रतो । इन्द्र॑ वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे ॥
Transliteration
vā́jeṣu sāsahír bhava tvā́m īmahe śatakrato | índra vṛtrā́ya hántave ||
Translation
In the gains of force be thou our overcomer; thee we seek, O hundred-powered Indra, to strike down the coverer of our light and movement.
Padapatha (Word Analysis)
वाजे॑षु । स॒स॒हिः । भ॒व॒ । त्वाम् । ई॒म॒हे॒ । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । इन्द्र॑ । वृ॒त्राय॑ । हन्त॑वे ॥वाजेषु । ससहिः । भव । त्वाम् । ईमहे । शतक्रतो इति शतक्रतो । इन्द्र । वृत्राय । हन्तवे ॥vājeṣu | sasahiḥ | bhava | tvām | īmahe | śatakrato itiśata-krato | indra | vṛtrāya | hantave
Word by Word
वाजेषुin/among prizes (strengths, spoils)
वाजेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवाज
सासहिःvictorious, overpowering
सासहिः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण) / सम्बोधनार्थ-विशेषण
TypeAdjective (epithet)
Rootसासहि (प्रातिपदिक; √सह ‘to overcome’ से) अथवा √सह (कृदन्त-आधार)
भवbe (become)!
भव:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√भू
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
ईमहेwe invoke / we seek
ईमहे:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√यम् (आत्मनेपद; ‘to strive/seek, to invoke’ वैदिक प्रयोग)
शतक्रतोO hundred-powered (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र
वृत्रायfor/against Vṛtra
वृत्राय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन: ‘for Vṛtra’ = ‘against Vṛtra’ वैदिक दैवत्य-प्रयोग)
TypeNoun
Rootवृत्र
हन्तवेto slay (to strike down)
हन्तवे:
प्रयोजन (क्रियार्थ) / कर्म-सम्बन्ध
TypeVerbal noun (infinitive)
Root√हन्