Mantra 2
Sukta 3.37
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional ascription for Mandala 3 Indra hymns; hymn-level attribution)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (hymn-level; typical for RV 3.37)
Samhita Patha (Devanagari)
अर्वाचीनं सु ते मन उत चक्षुः शतक्रतो । इन्द्र कृण्वन्तु वाघतः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒र्वा॒चीनं॒ सु ते॒ मन॑ उ॒त चक्षु॑: शतक्रतो । इन्द्र॑ कृ॒ण्वन्तु॑ वा॒घत॑: ॥
Transliteration
arvācī́naṃ su te mánā utá cákṣuḥ śatakrato | índra kṛṇvántu vā́ghataḥ ||
Translation
O Indra of a hundred powers, may the seekers shape for thee an inward-turning mind and a luminous vision—so that thy force may work in us as the awakened sacrificial energy.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒र्वा॒चीन॑म् । सु । ते॒ । मनः॑ । उ॒त । चक्षुः॑ । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । इन्द्र॑ । कृ॒ण्वन्तु॑ । वा॒घतः॑ ॥अर्वाचीनम् । सु । ते । मनः । उत । चक्षुः । शतक्रतो इति शतक्रतो । इन्द्र । कृण्वन्तु । वाघतः ॥arvācīnam | su | te | manaḥ | uta | cakṣuḥ | śatakrato itiśata-krato | indra | kṛṇvantu | vāghataḥ
Word by Word
अर्वाचीनम्turned hither; facing towards us
अर्वाचीनम्:
कर्म (कृण्वन्तु इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअर्वाचीन (प्रातिपदिक; अर्वाच् + -ईन)
सुwell; very
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (मनः, चक्षुः इत्ययोः)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनःmind
मनः:
कर्तृ (कृण्वन्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
चक्षुःeye; sight
चक्षुः:
कर्तृ (कृण्वन्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
शतक्रतोO hundred-powered/ hundred-willed one (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कृण्वन्तुlet (them) make; may (they) make
कृण्वन्तु:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
वाघताःthe singers/priests; worshippers
वाघताः:
कर्तृ (कृण्वन्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवाघत (प्रातिपदिक; ‘स्तोतृ/यजमान’)