Mantra 1
Sukta 3.37
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (opening of RV 3.37 traditionally attributed to Viśvāmitra).
Devata: Indra.
Chandas: Gāyatrī (short 3-pāda structure suggests a compact meter; many such invocatory openings are in Gāyatrī).
Samhita Patha (Devanagari)
वार्त्रहत्याय शवसे पृतनाषाह्याय च । इन्द्र त्वा वर्तयामसि ॥
Samhita Patha (IAST)
वार्त्र॑हत्याय॒ शव॑से पृतना॒षाह्या॑य च । इन्द्र॒ त्वा व॑र्तयामसि ॥
Transliteration
vārtrá-hatyāya śávase pṛtanā-ṣā́hyāya ca | índra tvā vartayāmasi ||
Translation
For the slaying of the Coverer and for might, and for victory in the battles, O Indra, we set thee in motion (we turn thee toward us).
Padapatha (Word Analysis)
वार्त्र॑ऽहत्याय । शव॑से । पृ॒त॒ना॒ऽसह्या॑य । च॒ । इन्द्र॑ । त्वा॒ । व॒र॒या॒म॒सि॒ ॥वार्त्रहत्याय । शवसे । पृतनासह्याय । च । इन्द्र । त्वा । वरयामसि ॥vārtra-hatyāya | śavase | pṛtanāsahyāya | ca | indra | tvā | varayāmasi
Word by Word
वार्त्रहत्यायfor the slaying of Vṛtra
वार्त्रहत्याय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवार्त्रहत्य- (वृत्रहत्य-; वृत्र + हत्य) प्रातिपदिक
शवसेfor strength, for might
शवसे:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootशवस्- प्रातिपदिक
पृतनाषाह्यायfor victory/aid in battles
पृतनाषाह्याय:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootपृतनाषाह्य- (पृतना + साह्य) प्रातिपदिक
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र- प्रातिपदिक
त्वाyou (as object): you
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद्- सर्वनाम-प्रातिपदिक
वर्तयामसिwe set (you) in motion / we impel (you)
वर्तयामसि:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्ध: वयम्)
TypeVerb
Root√वृत्/√वर्त् (वर्तते/वर्तयति) धातु