HomeRig VedaMandala 3Sukta 34Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 3.34

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ससानात्याँ उत सूर्यं ससानेन्द्रः ससान पुरुभोजसं गाम् । हिरण्ययमुत भोगं ससान हत्वी दस्यून्प्रार्यं वर्णमावत् ॥

स॒सानात्याँ॑ उ॒त सूर्यं॑ ससा॒नेन्द्र॑: ससान पुरु॒भोज॑सं॒ गाम् । हि॒र॒ण्यय॑मु॒त भोगं॑ ससान ह॒त्वी दस्यू॒न्प्रार्यं॒ वर्ण॑मावत् ॥

sasā́nātyā́ṃ uta sū́ryaṃ sasānéndraḥ sasāna purubhójasam gā́m | hiraṇyáyam uta bhógaṃ sasāna hatvī́ dasyū́n prā́ryaṃ várṇam āvat ||

He has won the swift steeds; he has won the Sun. Indra has won the Cow of rich enjoyments; he has won the golden delight and the plenitude. Slaying the Dasyus, he has advanced and protected the Aryan radiance.

स॒सान॑ । अत्या॑न् । उ॒त । सूर्य॑म् । स॒सा॒न॒ । इन्द्रः॑ । स॒सा॒न॒ । पु॒रु॒ऽभोज॑सम् । गाम् । हि॒र॒ण्यय॑म् । उ॒त । भोग॑म् । स॒सा॒न॒ । ह॒त्वी । दस्यू॑न् । प्र । अय॑म् । वर्ण॑म् । आ॒व॒त् ॥ससान । अत्यान् । उत । सूर्यम् । ससान । इन्द्रः । ससान । पुरुभोजसम् । गाम् । हिरण्ययम् । उत । भोगम् । ससान । हत्वी । दस्यून् । प्र । अयम् । वर्णम् । आवत् ॥sasāna | atyān | uta | sūryam | sasāna | indraḥ | sasāna | puru-bhojasam | gām | hiraṇyayam | uta | bhogam | sasāna | hatvī | dasyūn | pra | ayam | varṇam | āvat

स॒साना॑has conquered / has won
स॒साना॑:
Kartā
TypeVerb
Rootसस् (धातु, ‘जीतना/अभिभव करना’) → परस्मैपदी परिपूर्ण/परफेक्ट-स्टेम ‘सस’
अत्याँ॑the steeds (horses)
अत्याँ॑:
Karma
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक) ‘अत्य/अश्व’
उ॒तand / also
उ॒त:
TypeIndeclinable
Rootउत
सूर्यं॑the Sun
सूर्यं॑:
Karma
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
ससा॒नhas conquered
ससा॒न:
Kartā
TypeVerb
Rootसस् (धातु) → परफेक्ट-रूप
इन्द्रः॑Indra
इन्द्रः॑:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ससानhas won
ससान:
Kartā
TypeVerb
Rootसस् (धातु) → परफेक्ट-रूप
पुरुभोजसम्॑rich in bounty / of abundant gifts
पुरुभोजसम्॑:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरु-भोजस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
गाम्a cow / cattle (as spoil)
गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
हि॒र॒ण्ययम्॑golden (treasure)
हि॒र॒ण्ययम्॑:
Karma
TypeAdjective
Rootहिरण्यय (प्रातिपदिक)
उ॒तand also
उ॒त:
TypeIndeclinable
Rootउत
भोगम्॑enjoyment; booty/possession
भोगम्॑:
Karma
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
ससानhas won
ससान:
Kartā
TypeVerb
Rootसस् (धातु) → परफेक्ट-रूप
हत्वीhaving slain
हत्वी:
TypeVerb
Rootहन् (धातु ‘मारना’) → त्वा-प्रत्यय (क्त्वान्त)
दस्यून्the Dasyus (hostile foes)
दस्यून्:
Karma
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
आर्यं॑Aryan; noble
आर्यं॑:
Karma
TypeAdjective
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
वर्णम्॑color; (social) order/identity
वर्णम्॑:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
आवत्protected; upheld
आवत्:
Kartā
TypeVerb
Rootअव् (धातु ‘रक्षा/पालन करना’)