HomeRig VedaMandala 3Sukta 34Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 3.34

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सत्रासाहं वरेण्यं सहोदां ससवांसं स्वरपश्च देवीः । ससान यः पृथिवीं द्यामुतेमामिन्द्रं मदन्त्यनु धीरणासः ॥

स॒त्रा॒साहं॒ वरे॑ण्यं सहो॒दां स॑स॒वांसं॒ स्व॑र॒पश्च॑ दे॒वीः । स॒सान॒ यः पृ॑थि॒वीं द्यामु॒तेमामिन्द्रं॑ मद॒न्त्यनु॒ धीर॑णासः ॥

satrāsā́haṃ váreṇyaṃ sahodā́ṃ sasavā́ṃsaṃ svàr ápaś ca devī́ḥ | sasā́na yáḥ pṛthivī́ṃ dyā́m utémām índraṃ madanty ánu dhī́raṇāsaḥ ||

The all-conquering, the choice-worthy, the giver of force; who has won the heaven-light and the divine waters. He who has mastered earth and heaven and this world—after him the steadfast minds rejoice in Indra.

स॒त्रा॒ऽसहम् । वरे॑ण्यम् । स॒हः॒ऽदाम् । स॒स॒वांस॑म् । स्वः॑ । अ॒पः । च॒ । दे॒वीः । स॒सान॑ । यः । पृ॒थि॒वीम् । द्याम् । उ॒त । इ॒माम् । इन्द्र॑म् । म॒द॒न्ति॒ । अनु॑ । धीऽर॑णासः ॥सत्रासहम् । वरेण्यम् । सहःदाम् । ससवांसम् । स्वः । अपः । च । देवीः । ससान । यः । पृथिवीम् । द्याम् । उत । इमाम् । इन्द्रम् । मदन्ति । अनु । धीरणासः ॥satrāsaham | vareṇyam | sahaḥ-dām | sasavāṃsam | svaḥ | apaḥ | ca | devīḥ | sasāna | yaḥ | pṛthivīm | dyām | uta | imām | indram | madanti | anu | dhī-raṇāsaḥ

सत्रासाहम्the ever-victorious (one)
सत्रासाहम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसत्रा (अव्यय) + साह (प्रातिपदिक) ← √सह्
वरेण्यम्the most choice-worthy, excellent
वरेण्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक) ← √वृ (वरणे) / √वृ (वरणीयत्वे)
सहोदाम्strength-giving / bestowing might
सहोदाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसहोदा (प्रातिपदिक) = सहस् + दा (देय/दातृ-भाव)
ससवांसम्having impelled/pressed forth; vigorous
ससवांसम्:
कर्म
TypeParticiple (Perfect active)
Rootससवांस् (कृदन्त, परिपूर्ण-भूत) ← √सू (सवने/प्रसवे)
स्वरपःthe radiant/bright one
स्वरपः:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootस्वरपस् (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
देवीःthe goddesses
देवीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
ससानhas won/overcome
ससान:
TypeVerb
Rootससान (तिṅन्त; परिपूर्ण-भूत) ← √सन्/√सा (सम्भव/जितौ; ‘to win/overcome’ वैदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
द्याम्the heaven/sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ/द्याम् (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
इमाम्this (one)
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मदन्तिrejoice, exult
मदन्ति:
TypeVerb
Root√मद् (हर्षे/मदे)
अनुafter, following
अनु:
TypeIndeclinable (preverb) / postposition
Rootअनु
धीरणासःthe inspired/wise (singers), the thoughtful ones
धीरणासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधीरणा (प्रातिपदिक) ← धीर (√धी ‘to think’) + -णा