HomeRig VedaMandala 3Sukta 32Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 3.32

Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional attribution for RV 3.32)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

त्वमपो यद्ध वृत्रं जघन्वाँ अत्याँ इव प्रासृजः सर्तवाजौ । शयानमिन्द्र चरता वधेन वव्रिवांसं परि देवीरदेवम् ॥

त्वम॒पो यद्ध॑ वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अत्याँ॑ इव॒ प्रासृ॑ज॒: सर्त॒वाजौ । शया॑नमिन्द्र॒ चर॑ता व॒धेन॑ वव्रि॒वांसं॒ परि॑ दे॒वीरदे॑वम् ॥

tvám apó yád dha vṛtráṃ jaghanvā́m̐ atyā́n iva prá̄sṛjaḥ sártavā́jau | śáyānam indra cáratā vadhéna vavri-vā́ṃsaṃ pári devī́r ádevam ||

When you had slain Vṛtra, you drove the waters forth, like racers released to run in the contest. Indra, you struck down with your moving blow the one who lay there, the coverer encircling the divine streams, the undivine power.

त्वम् । अ॒पः । यत् । ह॒ । वृ॒त्रम् । ज॒घ॒न्वान् । अत्या॑न्ऽइव । प्र । असृ॑जः । सर्त॒वै । आ॒जौ । शया॑नम् । इ॒न्द्र॒ । चर॑ता । व॒धेन॑ । व॒व्रि॒ऽवांस॑म् । परि॑ । दे॒वीः । अदे॑वम् ॥त्वम् । अपः । यत् । ह । वृत्रम् । जघन्वान् । अत्यान्इव । प्र । असृजः । सर्तवै । आजौ । शयानम् । इन्द्र । चरता । वधेन । वव्रिवांसम् । परि । देवीः । अदेवम् ॥tvam | apaḥ | yat | ha | vṛtram | jaghanvān | atyān-iva | pra | asṛjaḥ | sartavai | ājau | śayānam | indra | caratā | vadhena | vavri-vāṃsam | pari | devīḥ | adevam

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
यत्when/that which
यत्:
कर्म (सम्बन्धसूचक)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सम्बन्ध/यत्-प्रातिपदिक)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructer)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जघन्वान्having slain
जघन्वान्:
कर्तृ (त्वम्-विशेषण)
TypeVerb-participle
Rootहन् (धातु) → जघन् (परिपूर्ण-आधार) + वान्
अत्याःmares
अत्याः:
कर्म
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-निपात)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र (उपसर्ग)
असृजःthou didst release
असृजः:
क्रिया
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
सर्तवाजौswift-running, prize-winning (two)
सर्तवाजौ:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective (compound)
Rootसर्तवाज (प्रातिपदिक; समास)
शयानम्lying
शयानम्:
कर्म (वव्रिवांसम्-विशेषण)
TypeParticiple
Rootशी (धातु) → शय (प्रातिपदिक) + आन (शतृ)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चरताwith moving/roaming (weapon)
चरता:
करण (वधेन सह)
TypeParticiple
Rootचर् (धातु) → चर (प्रातिपदिक) + त (क्त)
वधेनwith the slaying-weapon
वधेन:
करण
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
वव्रिवांसम्having enclosed/covered (i.e., the one who had shut in)
वव्रिवांसम्:
कर्म
TypePerfect participle
Rootवृ (धातु ‘to cover/enclose’) → वव्रिवांस् (परिपूर्ण-आधार) + अम्
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
देवीःthe goddesses (waters)
देवीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
अदेवम्the ungodly (demon)
अदेवम्:
कर्म (वव्रिवांसम्-विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootअ-देव (प्रातिपदिक; नञ्-तत्पुरुष)