HomeRig VedaMandala 3Sukta 32Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 3.32

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.32)
Devata: Indra (with Maruts as his host)
Chandas: Triṣṭubh

त इन्न्वस्य मधुमद्विविप्र इन्द्रस्य शर्धो मरुतो य आसन् । येभिर्वृत्रस्येषितो विवेदामर्मणो मन्यमानस्य मर्म ॥

त इन्न्व॑स्य॒ मधु॑मद्विविप्र॒ इन्द्र॑स्य॒ शर्धो॑ म॒रुतो॒ य आस॑न् । येभि॑र्वृ॒त्रस्ये॑षि॒तो वि॒वेदा॑म॒र्मणो॒ मन्य॑मानस्य॒ मर्म॑ ॥

tá ín nv asya mádhumad vivipra índrasya śárdho marúto yá āsan | yébhir vṛtrásyeṣitó vivédā́marmáṇo mányamānasya márma ||

Indeed those Maruts, the honeyed inspirers, were the troop of Indra. With them he found out the vulnerable point—the vital secret—of Vṛtra when he was driven on, though thinking himself unpierceable.

ते । इत् । नु । अ॒स्य॒ । मधु॑ऽमत् । वि॒वि॒प्रे॒ । इन्द्र॑स्य । शर्धः॑ । म॒रुतः॑ । ये । आस॑न् । येभिः॑ । वृ॒त्रस्य॑ । इ॒षि॒तः । वि॒वेद॑ । अ॒म॒र्मणः॑ । मन्य॑मानस्य । मर्म॑ ॥ते । इत् । नु । अस्य । मधुमत् । विविप्रे । इन्द्रस्य । शर्धः । मरुतः । ये । आसन् । येभिः । वृत्रस्य । इषितः । विवेद । अमर्मणः । मन्यमानस्य । मर्म ॥te | it | nu | asya | madhu-mat | vivipre | indrasya | śardhaḥ | marutaḥ | ye | āsan | yebhiḥ | vṛtrasya | iṣitaḥ | viveda | amarmaṇaḥ | manyamānasya | marma

तेthey (those)
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
नुnow, then
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
अस्यof him/this (one)
अस्य:
— (सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / एतद्-प्रकार
मधुमत्sweet, honeyed (speech/utterance)
मधुमत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमधु + मतुप् (प्रातिपदिक)
विविप्रेthe inspired seers (poets)
विविप्रे:
Kartā
TypeNoun (collective/epithet)
Rootवि-√विप्र (विप्र ‘कवि/ऋषि’ से; द्विरुक्त/तीव्रार्थक रूप)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
— (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
शर्धःthe troop, host
शर्धः:
Kartā
TypeNoun
Rootशर्धस् (प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आसन्were
आसन्:
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
येभिःwith whom, by whom
येभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृत्रस्यof Vṛtra
वृत्रस्य:
— (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
ईषितःimpelled, urged on
ईषितः:
TypeParticiple (past passive)
Rootईषित (कृदन्त; √ईष्/√ईश् ‘प्रेरणे/आज्ञायाम्’ + क्त)
विवेदhe found out, discovered
विवेद:
TypeVerb
Rootवि-√विद् (ज्ञाने)
मर्मणःof/from the vital spot
मर्मणः:
Apādāna/सम्बन्धः
TypeNoun
Rootमर्मन् (प्रातिपदिक)
मन्यमानस्यof the one thinking/imagining (himself)
मन्यमानस्य:
— (सम्बन्धः)
TypeParticiple (present middle)
Root√मन् (मन्यते—अभिमाने/चिन्तायाम्) + शानच् (वर्तमान कृदन्त)
मर्मthe vital spot, vulnerable point
मर्म:
Karma
TypeNoun
Rootमर्मन् (प्रातिपदिक)