HomeRig VedaMandala 3Sukta 32Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 3.32

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)
Devata: Indra (with Soma as the activating offering-power)
Chandas: Triṣṭubh

आपूर्णो अस्य कलशः स्वाहा सेक्तेव कोशं सिसिचे पिबध्यै । समु प्रिया आववृत्रन्मदाय प्रदक्षिणिदभि सोमास इन्द्रम् ॥

आपू॑र्णो अस्य क॒लश॒: स्वाहा॒ सेक्ते॑व॒ कोशं॑ सिसिचे॒ पिब॑ध्यै । समु॑ प्रि॒या आव॑वृत्र॒न्मदा॑य प्रदक्षि॒णिद॒भि सोमा॑स॒ इन्द्र॑म् ॥

āpūrṇó asya kalaśáḥ svā́hā sektéva kośáṃ sisice píbadhyai | sám u priyā́ āvavṛtrán madā́ya pradakṣiṇíd abhí somā́sa índram ||

Full is his vessel; with the cry of offering it is poured as a libation, as one fills a treasury, so that it may be drunk. The beloved Soma-energies gather and turn themselves towards the ecstasy; moving in the rightward (sunwise) course they press in upon Indra to awaken his divine intoxication.

आपू॑र्णः । अ॒स्य॒ । क॒लशः॑ । स्वाहा॑ । सेक्ता॑ऽइव । कोश॑म् । सि॒सि॒चे॒ । पिब॑ध्यै । सम् । ऊँ॒ इति॑ । प्रि॒याः । आ । अ॒व॒वृ॒त्र॒म् । मदा॑य । प्र॒ऽद॒क्षि॒णित् । अ॒भि । सोमा॑सः । इन्द्र॑म् ॥आपूर्णः । अस्य । कलशः । स्वाहा । सेक्ताइव । कोशम् । सिसिचे । पिबध्यै । सम् । ऊँ इति । प्रियाः । आ । अववृत्रम् । मदाय । प्रदक्षिणित् । अभि । सोमासः । इन्द्रम् ॥āpūrṇaḥ | asya | kalaśaḥ | svāhā | sektāiva | kośam | sisice | pibadhyai | sam | oṃ iti | priyāḥ | ā | avavṛtram | madāya | pra-dakṣiṇit | abhi | somāsaḥ | indram

आपूर्णःfilled up, full
आपूर्णः:
Kartā (विशेषणरूपेण ‘कलशः’)
TypeAdjective
Rootआ-√पॄ (पॄणाति) / प्रातिपदिक: आपूर्ण-
अस्यof him/this (of this one)
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध-षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कलशःjar, vessel
कलशः:
Kartā
TypeNoun
Rootकलश-
स्वाहाsvāhā (ritual exclamation)
स्वाहा:
(मन्त्र-उद्गार; कारक-अनपेक्ष)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/उद्गार)
सेक्तेवlike a pourer/sprinkler
सेक्तेव:
Kartā (उपमान-रूपेण)
TypeNoun + Indeclinable
Rootसेक्तृ- (√सिच् ‘to pour/sprinkle’) + इव
कोशम्container, receptacle
कोशम्:
Karma
TypeNoun
Rootकोश-
सिसिचेhas poured, poured
सिसिचे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√सिच् (सिञ्चति)
पिबध्यैfor drinking
पिबध्यै:
Sampradāna/Prayojana (उद्देश्य: ‘to drink’)
TypeVerbal infinitive
Root√पा (पिबति) / तुमुन्-प्रकार: पिबधि-? (वैदिक दातिव/इन्फिनिटिव)
समुtogether, up (intensifier)
समु:
(उपसर्ग/निपात; कारक-अनपेक्ष)
TypeIndeclinable
Rootसम् + उ (निपात)
प्रियाःdear (ones), beloved (drops/streams)
प्रियाः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय-
towards, unto
:
(निपात; कारक-अनपेक्ष)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
ववृत्रन्have turned/rolled (towards), have come around
ववृत्रन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत्/√वृ (वृणोति/वर्तते) ; here: लिट् बहुवचन रूप (वैदिक)
मदायfor exhilaration, for intoxication
मदाय:
Sampradāna/Prayojana
TypeNoun
Rootमद-
प्रदक्षिणिclockwise, to the right
प्रदक्षिणि:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable (Vedic adverbial)
Rootप्रदक्षिणि- (अव्यय/विशेषण; ‘rightward, clockwise’)
इद्indeed, just
इद्:
(निपात; बलार्थक)
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
अभिtowards, upon
अभि:
(दिशा/अभिमुख्य-भाव)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सोमासःSoma-juices, Soma (drops)
सोमासः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम-
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र-