HomeRig VedaMandala 3Sukta 32Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 3.32

Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional attribution for RV 3.32)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

विवेष यन्मा धिषणा जजान स्तवै पुरा पार्यादिन्द्रमह्नः । अंहसो यत्र पीपरद्यथा नो नावेव यान्तमुभये हवन्ते ॥

वि॒वेष॒ यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒मह्न॑: । अंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑मु॒भये॑ हवन्ते ॥

vivéṣa yán mā dhiṣáṇā jajā́na stávai purā́ pā́ryād índram áhnaḥ | áṃhaso yátra pī́parad yáthā no nā́veva yā́ntam ubháye havante ||

It has entered me—what the inspired intelligence has brought to birth: that I should praise Indra, to carry us across from the distress of the day. There, where he makes us pass beyond the narrowness, as with a boat crossing, both shores call to the one who is going.

वि॒वेष॑ । यत् । मा॒ । धि॒षणा॑ । ज॒जान॑ । स्तवै॑ । पु॒रा । पार्या॑त् । इन्द्र॑म् । अह्नः॑ । अंह॑सः । यत्र॑ । पी॒पर॑त् । यथा॑ । नः॒ । ना॒वाऽइ॑व । यान्त॑म् । उ॒भये॑ । ह॒व॒न्ते॒ ॥विवेष । यत् । मा । धिषणा । जजान । स्तवै । पुरा । पार्यात् । इन्द्रम् । अह्नः । अंहसः । यत्र । पीपरत् । यथा । नः । नावाइव । यान्तम् । उभये । हवन्ते ॥viveṣa | yat | mā | dhiṣaṇā | jajāna | stavai | purā | pāryāt | indram | ahnaḥ | aṃhasaḥ | yatra | pīparat | yathā | naḥ | nāvāiva | yāntam | ubhaye | havante

विवेषhas entered / has pervaded
विवेष:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√विष् (वेवेष्टि/विवेष) ‘प्रवेश/व्याप्ति/आवेश’
यत्when / since
यत्:
Sambandha (यद्-तद् सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअहम्- (सर्वनाम)
धिषणाinspiration / sacred thought
धिषणा:
Kartā
TypeNoun
Rootधिषणा- (प्रातिपदिक)
जजानhas begotten / produced
जजान:
Kriyā
TypeVerb
Root√जन् ‘जनने’
स्तवैpraises
स्तवै:
Kriyā
TypeVerb
Root√स्तु ‘स्तुतौ’
पुराformerly / before
पुरा:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
पार्यात्from the farther side / from beyond
पार्यात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootपार्य- (प्रातिपदिक; ‘पार/पर’ सम्बन्धी) अथवा √पॄ/√पॄ ‘पूरणे’ से व्युत्पन्न विशेषण
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
अह्नःof the day
अह्नः:
Sambandha (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअहन्- (प्रातिपदिक)
अंहसःof distress / sin / narrowness
अंहसः:
Sambandha (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअंहस्- (प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (देश)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
पीपरत्filled / made to cross (by filling)
पीपरत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√पॄ ‘पूरणे’ (intensive/reduplicated stem पीपर-)
यथाas / just as
यथा:
Sambandha (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna (हित)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
नावेवlike (by) a boat
नावेव:
Karaṇa (उपमा-करण)
TypeNoun + Indeclinable
Rootनौ- (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
यान्तम्the going one / him who is going
यान्तम्:
Karma
TypeParticiple
Root√या ‘गत्यर्थे’ (यान्त्- वर्तमान कृदन्त) অথবা present participle stem
उभयेboth (parties)
उभये:
Kartā
TypeAdjective (substantive)
Rootउभय- (प्रातिपदिक)
हवन्तेcall / invoke
हवन्ते:
Kriyā
TypeVerb
Root√ह्वा ‘आह्वाने’