Mantra 3
Sukta 3.28
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution)
Devata: Agni
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने वीहि पुरोळाशमाहुतं तिरोअह्न्यम् । सहसः सूनुरस्यध्वरे हितः ॥
Samhita Patha (IAST)
अग्ने॑ वी॒हि पु॑रो॒ळाश॒माहु॑तं ति॒रोअ॑ह्न्यम् । सह॑सः सू॒नुर॑स्यध्व॒रे हि॒तः ॥
Transliteration
ágné vīhí puroḷā́śam āhútam tiró-ahnyam | sáhasaḥ sūnúr asy adhvaré hitáḥ ||
Translation
O Agni, come and partake of the offered cake, the oblation set beyond the common day. You are the Son of Force, placed in the sacrifice as its secret support.
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने॑ । वी॒हि । पु॒रो॒ळाश॑म् । आऽहु॑तम् । ति॒रःऽअ॑ह्न्यम् । सह॑सः । सू॒नुः । अ॒सि॒ । अ॒ध्व॒रे । हि॒तः ॥अग्ने । वीहि । पुरोळाशम् । आहुतम् । तिरःअह्न्यम् । सहसः । सूनुः । असि । अध्वरे । हितः ॥agne | vīhi | puroḷāśam | āhutam | tiraḥ-ahnyam | sahasaḥ | sūnuḥ | asi | adhvare | hitaḥ
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
वीहिcarry / convey (hither)
वीहि:
क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
TypeVerb
Root√वह् (वहति) + वि-
पुरोळाशम्the puroḍāśa (sacrificial cake)
पुरोळाशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुरोळाश- (प्रातिपदिक)
आहुतम्offered / oblated
आहुतम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootआ-√हु (जुहोति) → आहुत (कृदन्त, क्त)
तिरोअह्न्यम्(cake) kept/placed ‘behind/throughout the day’ (i.e., reserved for the rite)
तिरोअह्न्यम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootतिरस् (अव्यय/उपसर्गवत्) + अह्न्य- (प्रातिपदिक, ‘दिवससम्बन्धिन्’)
सहसःof might / of strength
सहसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसहस्- (प्रातिपदिक)
सूनुःson
सूनुः:
कर्तृ (of implied ‘is/has been’)
TypeNoun
Rootसूनु- (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया (copula)
TypeVerb
Root√अस् (अस्ति)
अध्वरेin the sacrifice / rite
अध्वरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअध्वर- (प्रातिपदिक)
हितःplaced / stationed
हितः:
कर्तृ-विशेषण (predicative)
TypeParticiple
Root√धा (दधाति) → हित (कृदन्त, क्त; ‘placed’)