Mantra 2
Sukta 3.28
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution)
Devata: Agni
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; verify by pada count in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
पुरोळा अग्ने पचतस्तुभ्यं वा घा परिष्कृतः । तं जुषस्व यविष्ठ्य ॥
Samhita Patha (IAST)
पु॒रो॒ळा अ॑ग्ने पच॒तस्तुभ्यं॑ वा घा॒ परि॑ष्कृतः । तं जु॑षस्व यविष्ठ्य ॥
Transliteration
puroḷā́ agne pacatáḥ túbhyaṃ vā ghā pári-kṛtaḥ | táṃ juṣasva yáviṣṭhya ||
Translation
The sacrificial cakes are being cooked for you, O Agni, and are indeed made ready and perfected. Accept that offering, O youngest (ever-new) power.
Padapatha (Word Analysis)
पु॒रो॒ळाः । अ॒ग्ने॒ । प॒च॒तः । तुभ्य॑म् । वा॒ । घ॒ । परि॑ऽकृतः । तम् । जु॒ष॒स्व॒ । य॒वि॒ष्ठ्य॒ ॥पुरोळाः । अग्ने । पचतः । तुभ्यम् । वा । घ । परिकृतः । तम् । जुषस्व । यविष्ठ्य ॥puroḷāḥ | agne | pacataḥ | tubhyam | vā | gha | pari-kṛtaḥ | tam | juṣasva | yaviṣṭhya
Word by Word
पुरोळाःthe puroḷāś-cakes (sacrificial rice-cakes)
पुरोळाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुरोळाश् (प्रातिपदिक) < पुरस् + ओळाश् (यज्ञीय-भक्ष्य)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पचतस्you two cook / are cooking
पचतस्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पच् (पचति)
तुभ्यम्for you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाor / indeed
वा:
(समुच्चय/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
घindeed, surely
घ:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात)
परिष्कृतःprepared, made ready, duly arranged
परिष्कृतः:
(कर्मणि-विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootपरि + √कृ (कृणोति) → परिष्कृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
तम्that (him/it)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषस्वenjoy, accept graciously
जुषस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जुष् (जुषते)
यविष्ठ्यO youngest (Agni)
यविष्ठ्य:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Rootयविष्ठ्य (अग्नेः विशेषण; प्रातिपदिक, यविष्ठ ‘youngest/most youthful’)