HomeRig VedaMandala 3Sukta 16Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 3.16

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; confirm in edition)

स त्वं नो रायः शिशीहि मीढ्वो अग्ने सुवीर्यस्य । तुविद्युम्न वर्षिष्ठस्य प्रजावतोऽनमीवस्य शुष्मिणः ॥

स त्वं नो॑ रा॒यः शि॑शीहि॒ मीढ्वो॑ अग्ने सु॒वीर्य॑स्य । तुवि॑द्युम्न॒ वर्षि॑ष्ठस्य प्र॒जाव॑तोऽनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिण॑: ॥

sá tváṃ no rāyáḥ śiśīhi mī́ḍhvo agne su-vī́ryasya | tuví-dyumna várṣiṣṭhasya prajā́vato 'namī́vasya śuṣmíṇaḥ ||

Therefore, O Agni, bounteous one, sharpen for us the riches of true hero-power—abundant in splendour, most raining in increase—rich in progeny, free from harm, full of force.

सः । त्वम् । नः॒ । रा॒यः । शि॒शी॒हि॒ । मीढ्वः॑ । अ॒ग्ने॒ । सु॒ऽवीर्य॑स्य । तुवि॑ऽद्युम्न । वर्षि॑ष्ठस्य । प्र॒जाऽव॑तः । अ॒न॒मी॒वस्य॑ । शु॒ष्मिणः॑ ॥सः । त्वम् । नः । रायः । शिशीहि । मीढ्वः । अग्ने । सुवीर्यस्य । तुविद्युम्न । वर्षिष्ठस्य । प्रजावतः । अनमीवस्य । शुष्मिणः ॥saḥ | tvam | naḥ | rāyaḥ | śiśīhi | mīḍhavaḥ | agne | su-vīryasya | tuvi-dyumna | varṣiṣṭhasya | prajāvataḥ | anamīvasya | śuṣmiṇaḥ

सःhe (that one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रायःof wealth (of riches)
रायः:
Karma
TypeNoun
Rootराय्-/रायि- (प्रातिपदिक: ‘wealth, gift’)
शिशीहिsharpen/strengthen (grant, make strong)
शिशीहि:
Karma
TypeVerb
Root√शा/शि (शिश्) ‘to sharpen, whet; to strengthen’
मीढ्वःof the bountiful one
मीढ्वः:
Sambandha
TypeAdjective (epithet)
Rootमीढ्वस्- (प्रातिपदिक; ‘bountiful, giver/rewarder’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
सुवीर्यस्यof good heroism/valour
सुवीर्यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसु- + वीर्य- (प्रातिपदिक)
तुविद्युम्नO very-splendid (much-renowned)
तुविद्युम्न:
Sambodhana
TypeAdjective (compound epithet)
Rootतुवि- (‘much, very’) + द्युम्न- (प्रातिपदिक: ‘splendour, fame, might’)
वर्षिष्ठस्यof the most excellent / most bountiful
वर्षिष्ठस्य:
Sambandha
TypeAdjective (superlative)
Rootवर्षिष्ठ- (वृष्/वर्ष् ‘to rain, to pour’ → superlative adj. ‘most showering/most excellent’)
प्रजावतःof the one possessing offspring
प्रजावतः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootप्र- + जा- (प्रातिपदिक: ‘offspring’) + वत् (मतुप्) → प्रजावत्-
अनमीवस्यof the disease-less (unharmed)
अनमीवस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअन्- (नञ्) + अमीव- (प्रातिपदिक: ‘disease, harm’) → अनमीव-
शुष्मिणःof the vigorous/mighty one
शुष्मिणः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootशुष्मिन्- (प्रातिपदिक: ‘vigorous, mighty’)