Mantra 4
Sukta 2.7
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.7)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
शुचिः पावक वन्द्योऽग्ने बृहद्वि रोचसे । त्वं घृतेभिराहुतः ॥
Samhita Patha (IAST)
शुचि॑: पावक॒ वन्द्योऽग्ने॑ बृ॒हद्वि रो॑चसे । त्वं घृ॒तेभि॒राहु॑तः ॥
Transliteration
śúciḥ pāvaka vándyo ’gne bṛhád ví rocase | tváṃ ghṛtébhir ā́hutaḥ ||
Translation
Pure and clarifying, worthy of adoration, O Agni, you blaze forth in the Vast; you are kindled and increased by the ghee—by the luminous essence offered within.
Padapatha (Word Analysis)
शुचिः॑ । पा॒व॒क॒ । वन्द्यः॑ । अग्ने॑ । बृ॒हत् । वि । रो॒च॒से॒ । त्वम् । घृ॒तेभिः॑ । आऽहु॑तः ॥शुचिः । पावक । वन्द्यः । अग्ने । बृहत् । वि । रोचसे । त्वम् । घृतेभिः । आहुतः ॥śuciḥ | pāvaka | vandyaḥ | agne | bṛhat | vi | rocase | tvam | ghṛtebhiḥ | āhutaḥ
Word by Word
शुचिःpure, bright
शुचिः:
सम्बोधन/विशेषण (अग्नेः)
TypeAdjective
Rootशुचि- (प्रातिपदिक; √शुच् ‘दीप्तौ/शौचे’ से)
पावकpurifying
पावक:
सम्बोधन (अग्नेः)
TypeAdjective
Rootपावक- (प्रातिपदिक; √पू ‘पवने/शोधने’ से)
वन्द्यःworthy of praise
वन्द्यः:
विशेषण (अग्नेः)
TypeAdjective
Rootवन्द्य- (कृदन्त; √वन्द् ‘स्तुतौ’ + यत्)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
बृहत्greatly, vast (splendour)
बृहत्:
कर्म (रोचसे इति क्रियायाः)
TypeAdjective
Rootबृहत्- (प्रातिपदिक; √बृह् ‘वर्धने’ से)
विapart, forth, widely
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
रोचसेyou shine
रोचसे:
क्रिया (कर्तृ = त्वम्/अग्निः)
TypeVerb
Root√रुच् (दीप्तौ)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
घृतेभिःwith ghee (clarified butter)
घृतेभिः:
करण
TypeNoun
Rootघृत- (प्रातिपदिक)
आहुतःhaving been offered/invoked
आहुतः:
विशेषण (अग्नेः); ‘हुत’ = ‘offered’
TypeParticiple
Rootआ-√हु (जुहोति; ‘आह्वाने/होमने’), क्त (भूतकर्मणि कृदन्त)