Mantra 3
Sukta 2.7
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.7)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable; tri-pāda structure typical for this hymn section)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वा उत त्वया वयं धारा उदन्या इव । अति गाहेमहि द्विषः ॥
Samhita Patha (IAST)
विश्वा॑ उ॒त त्वया॑ व॒यं धारा॑ उद॒न्या॑ इव । अति॑ गाहेमहि॒ द्विष॑: ॥
Transliteration
viśvā́ uta tváyā vayáṃ dhā́rā udanyā́ iva | áti gāhemahi dvíṣaḥ ||
Translation
With you, we would cross beyond all hostile forces, as streams of living waters pass over and through the obstructing banks.
Padapatha (Word Analysis)
विश्वाः॑ । उ॒त । त्वया॑ । व॒यम् । धाराः॑ । उ॒द॒न्याः॑ऽइव । अति॑ । गा॒हे॒म॒हि॒ । द्विषः॑ ॥विश्वाः । उत । त्वया । वयम् । धाराः । उदन्याःइव । अति । गाहेमहि । द्विषः ॥viśvāḥ | uta | tvayā | vayam | dhārāḥ | udanyāḥ-iva | ati | gāhemahi | dviṣaḥ
Word by Word
विश्वाःall (of them), all
विश्वाः:
Kartā (विषय/कर्ता-समूहः)
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व) (प्रातिपदिक)
उतand, also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
त्वयाwith you, by you
त्वया:
Karaṇa / सह (सहचर्य-भावः)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धाराःstreams, flows
धाराः:
Kartā (उपमा-विषयः)
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक; √धृ ‘धारण’ से)
उदन्याःwatery, rain-fed
उदन्याः:
Kartā (उपमा-विषयस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootउदन्या (प्रातिपदिक; ‘जलसम्बन्धिनी/वर्षा’)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-अव्यय)
अतिover, beyond
अति:
—
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
गाहेमहिmay we plunge through / cross
गाहेमहि:
Kriyā
TypeVerb
Root√गाह् (गाहते) ‘प्रवेश/अवगाहन’
द्विषःthe haters, enemies
द्विषः:
Karma
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक; ‘द्वेष्टा/शत्रु’)