Mantra 20
Sukta 2.41
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī (requires scan)
Samhita Patha (Devanagari)
द्यावा नः पृथिवी इमं सिध्रमद्य दिविस्पृशम् । यज्ञं देवेषु यच्छताम् ॥
Samhita Patha (IAST)
द्यावा॑ नः पृथि॒वी इ॒मं सि॒ध्रम॒द्य दि॑वि॒स्पृश॑म् । य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ यच्छताम् ॥
Transliteration
dyā́vā naḥ pṛthivī́ imáṁ sídhram adyá divi-spṛ́śam | yajñáṁ devéṣu yacchatām ||
Translation
Heaven and Earth, for us today uphold this accomplished sacrifice that touches the luminous worlds; set our offering in the gods—so the human act is joined to the divine order.
Padapatha (Word Analysis)
द्यावा॑ । नः॒ । पृ॒थि॒वी इति॑ । इ॒मम् । सि॒ध्रम् । अ॒द्य । दि॒वि॒ऽस्पृश॑म् । य॒ज्ञम् । दे॒वेषु॑ । य॒च्छ॒ता॒म् ॥द्यावा । नः । पृथिवी इति । इमम् । सिध्रम् । अद्य । दिविस्पृशम् । यज्ञम् । देवेषु । यच्छताम् ॥dyāvā | naḥ | pṛthivī iti | imam | sidhram | adya | divi-spṛśam | yajñam | deveṣu | yacchatām
Word by Word
द्यावाthe two (Heavens)
द्यावा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्याव् (प्रातिपदिक: द्यौ-/द्याव् ‘स्वर्ग’)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
सिध्रम्successful / effective
सिध्रम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसिध्र (प्रातिपदिक; ‘सिध्र’)
अद्यtoday / now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
दिविस्पृशम्heaven-touching / reaching the sky
दिविस्पृशम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective (kṛdanta-based)
Rootदिवि- + स्पृश् (धातु √स्पृश् ‘स्पर्शने’; कृत्: स्पृश् + अच् → स्पृश; समास/कर्मधारय-बहुव्रीहि: ‘दिवि स्पृश्’)
यज्ञम्sacrifice / rite
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक; from √यज् ‘यजने’)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण (स्थान/विषय)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यच्छताम्let them direct/offer (it) / let them grant
यच्छताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति; ‘to extend, bestow, direct’)