Mantra 21
Sukta 2.41
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Viśve Devāḥ / ritual assembly of gods (addressed to a dual support—likely Dyāvā-Pṛthivī or paired seats/powers in the rite)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
आ वामुपस्थमद्रुहा देवाः सीदन्तु यज्ञियाः । इहाद्य सोमपीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
आ वा॑मु॒पस्थ॑मद्रुहा दे॒वाः सी॑दन्तु य॒ज्ञिया॑: । इ॒हाद्य सोम॑पीतये ॥
Transliteration
ā́ vām upá-stham adruhā devā́ḥ sīdantu yajñíyāḥ | ihā́dyá sóma-pītaye ||
Translation
Let the gods worthy of sacrifice sit here today upon your faultless seat, O you two; here, now, for the drinking of Soma—so the powers may gather in the human being and partake of the illumining delight.
Padapatha (Word Analysis)
आ । वा॒म् । उ॒पऽस्थ॑म् । अ॒द्रु॒हा॒ । दे॒वाः । सी॒द॒न्तु॒ । य॒ज्ञियाः॑ । इ॒ह । अ॒द्य । सोम॑ऽपीतये ॥आ । वाम् । उपस्थम् । अद्रुहा । देवाः । सीदन्तु । यज्ञियाः । इह । अद्य । सोमपीतये ॥ā | vām | upa-stham | adruhā | devāḥ | sīdantu | yajñiyāḥ | iha | adya | soma-pītaye
Word by Word
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वाम्you two (to/for you two)
वाम्:
Karma (गत्यर्थे ‘आ’ सह) / संबन्ध (contextual)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उपस्थम्lap; seat; presence
उपस्थम्:
Karma (सीदन्तु—‘sit (into) the lap/seat’)
TypeNoun
Rootउपस्थ (प्रातिपदिक)
अद्रुहाnon-deceitful; non-hostile
अद्रुहा:
Kartā (देवाः सह)
TypeAdjective
Rootअ-द्रुह् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सीदन्तुlet (them) sit; may (they) sit
सीदन्तु:
—
TypeVerb
Root√सद् (सीदति) ‘to sit’
यज्ञियाःworthy of sacrifice; sacrificial
यज्ञियाः:
Kartā (देवाः सह)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ + यत्/इय प्रत्यय)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
अद्यtoday; now
अद्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
सोमपीतयेfor the drinking of Soma
सोमपीतये:
Sampradāna / प्रयोजन (सीदन्तु—‘for Soma-drinking’)
TypeNoun
Rootसोमपीति (प्रातिपदिक; सोम + पीति ‘drinking’)