Mantra 11
Sukta 2.41
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रश्च मृळयाति नो न नः पश्चादघं नशत् । भद्रं भवाति नः पुरः ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्र॑श्च मृ॒ळया॑ति नो॒ न न॑: प॒श्चाद॒घं न॑शत् । भ॒द्रं भ॑वाति नः पु॒रः ॥
Transliteration
índraś ca mṛḷáyāti no ná naḥ paścā́d agháṃ naśat | bhadráṃ bhavāti naḥ púraḥ ||
Translation
May Indra also be gracious to us; let no evil overtake us from behind—let what is auspicious become our leader in front.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रः॑ । च॒ । मृ॒ळया॑ति । नः॒ । न । नः॒ । प॒श्चात् । अ॒घम् । न॒श॒त् । भ॒द्रम् । भ॒वा॒ति॒ । नः॒ । पु॒रः ॥इन्द्रः । च । मृळयाति । नः । न । नः । पश्चात् । अघम् । नशत् । भद्रम् । भवाति । नः । पुरः ॥indraḥ | ca | mṛḷayāti | naḥ | na | naḥ | paścāt | agham | naśat | bhadram | bhavāti | naḥ | puraḥ
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
मृळयातिis gracious (shows mercy)
मृळयाति:
क्रिया (कर्तृ: इन्द्रः; कर्म: नः)
TypeVerb
Rootमृळ्/मृड् (धातु; ‘to be gracious, to show mercy’)
नःto us / our
नः:
सम्प्रदान (अनुग्रहस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
नःus / our
नः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पश्चात्afterwards; from behind
पश्चात्:
अधिकरण (काल/देश)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय; ‘behind/after’)
अघम्evil; sin; harm
अघम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
नशत्may it not reach/assail
नशत्:
क्रिया (कर्तृ: अघम्)
TypeVerb
Rootनश् (धातु; ‘to reach, attain, come upon’)
भद्रम्good; auspiciousness
भद्रम्:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
भवातिbecomes; is
भवाति:
क्रिया (कर्तृ: भद्रम्)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पुरःin front; ahead
पुरः:
अधिकरण (देश)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गवत्; ‘in front’)