HomeRig VedaMandala 2Sukta 38Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 2.38

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Savitṛ
Chandas: Trishtubh

आशुभिश्चिद्यान्वि मुचाति नूनमरीरमदतमानं चिदेतोः । अह्यर्षूणां चिन्न्ययाँ अविष्यामनु व्रतं सवितुर्मोक्यागात् ॥

आ॒शुभि॑श्चि॒द्यान्वि मु॑चाति नू॒नमरी॑रम॒दत॑मानं चि॒देतो॑: । अ॒ह्यर्षू॑णां चि॒न्न्य॑याँ अवि॒ष्यामनु॑ व्र॒तं स॑वि॒तुर्मोक्यागा॑त् ॥

āśúbhiś cid yā́n ví mucāti nūnáṃ arī́ramad átamānaṃ cid étóḥ | ahyarṣū́ṇāṃ cid ní ayā́n aviṣyā́m ánu vratáṃ savitúr mókī ā́ agāt ||

Even the swift courses he now releases and sets free; he has made to move even what was not moving in its going. Even the serpent-powers he has led down and rendered harmless; following the law of Savitṛ, there comes the liberating release.

आशुऽभिः॑ । चि॒त् । यान् । वि । मु॒चा॒ति॒ । नू॒नम् । अरी॑रमत् । अत॑मानम् । चि॒त् । एतोः॑ । अ॒ह्यर्षू॑णाम् । चि॒त् । नि । अ॒या॒न् । अ॒वि॒ष्याम् । अनु॑ । व्र॒तम् । स॒वि॒तुः । मोकी॑ । आ । अ॒गा॒त् ॥आशुभिः । चित् । यान् । वि । मुचाति । नूनम् । अरीरमत् । अतमानम् । चित् । एतोः । अह्यर्षूणाम् । चित् । नि । अयान् । अविष्याम् । अनु । व्रतम् । सवितुः । मोकी । आ । अगात् ॥āśu-bhiḥ | cit | yān | vi | mucāti | nūnam | arīramat | atamānam | cit | etoḥ | ahyarṣūṇām | cit | ni | ayān | aviṣyām | anu | vratam | savituḥ | mokī | ā | agāt

आशुभिःwith the swift (ones); with swift (horses/means)
आशुभिः:
करण
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootआशु
चित्even; indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
यान्vehicles; conveyances (those which go)
यान्:
कर्म
TypeNoun
Rootय (याति) / यान (प्रातिपदिक)
विapart; forth; asunder
वि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग)
मुचातिreleases; lets loose
मुचाति:
TypeVerb
Rootमुच्
नूनम्now; indeed
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
अरीरमत्set in motion; made to move; impelled
अरीरमत्:
TypeVerb
Rootरम् (उपसर्ग: आ-; कारण/प्रेरणार्थे) → आ-रम्
अदत्तमम्the most giving; most liberal
अदत्तमम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootदत्तम (प्रातिपदिक; दा-धातोः क्त) + तमप्
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
एतोःof the goer; of the mover (i.e., Savitṛ)
एतोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतु (प्रातिपदिक) / इ (एति) से सम्बन्धित
अहिthe serpent; the constrictor (Ahi)
अहि:
कर्ता
TypeNoun
Rootअहि
अर्षूणाम्of the rushing ones; of the swift (streams/steeds)
अर्षूणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअर्षु
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
निdown; into
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि (उपसर्ग)
अयाम्led; drove; guided
अयाम्:
TypeVerb
Rootया (याति) with preverb नि- → नि-या
अविष्याम्may I enter; may I reach
अविष्याम्:
TypeVerb
Rootविष्/विश् (प्रवेशने/व्याप्तौ) with preverb आ- → आ-विश्
अनुafter; according to
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतम्vow; ordinance; fixed law
व्रतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रत
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (deity name)
Rootसवितृ
मोक्याliberating; bringing release
मोक्या:
कर्ता (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमोक्य (प्रातिपदिक; √मुच् से ‘मोक्ष’/‘मोक’ भाव, यत्-प्रत्ययादि)
अगात्went; came
अगात्:
TypeVerb
Rootगम्