HomeRig VedaMandala 2Sukta 34Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 2.34

Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Maruts (with Rudra and Pṛśni in the mythic frame)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

द्यावो न स्तृभिश्चितयन्त खादिनो व्यभ्रिया न द्युतयन्त वृष्टयः । रुद्रो यद्वो मरुतो रुक्मवक्षसो वृषाजनि पृश्न्याः शुक्र ऊधनि ॥

द्यावो॒ न स्तृभि॑श्चितयन्त खा॒दिनो॒ व्य१॒॑भ्रिया॒ न द्यु॑तयन्त वृ॒ष्टय॑: । रु॒द्रो यद्वो॑ मरुतो रुक्मवक्षसो॒ वृषाज॑नि॒ पृश्न्या॑: शु॒क्र ऊध॑नि ॥

dyā́vo ná stṛ́bhiś citayanta khādíno vy-abhriyā́ ná dyutayanta vṛṣṭáyaḥ | rudró yád vo maruto rukma-vakṣaso vṛ́ṣā́jani pṛ́śnyāḥ śukrá ū́dhani ||

Like heaven itself with its pillars they build up their force; like scattered clouds the rains flash out. When Rudra, the Bull, begot you, O Maruts with golden breasts, in the bright udder of Pṛśni, he poured into you the luminous sap of strength.

द्यावः॑ । न । स्तृऽभिः॑ । चि॒त॒य॒न्त॒ । खा॒दिनः॑ । वि । अ॒भ्रियाः॑ । न । द्यु॒त॒य॒न्त॒ । वृ॒ष्टयः॑ । रु॒द्रः । यत् । वः॒ । म॒रु॒तः॒ । रु॒क्म॒ऽव॒क्ष॒सः॒ । वृषा॑ । अज॑नि । पृश्न्याः॑ । शु॒क्रे । ऊध॑नि ॥द्यावः । न । स्तृभिः । चितयन्त । खादिनः । वि । अभ्रियाः । न । द्युतयन्त । वृष्टयः । रुद्रः । यत् । वः । मरुतः । रुक्मवक्षसः । वृषा । अजनि । पृश्न्याः । शुक्रे । ऊधनि ॥dyāvaḥ | na | stṛ-bhiḥ | citayanta | khādinaḥ | vi | abhriyāḥ | na | dyutayanta | vṛṣṭayaḥ | rudraḥ | yat | vaḥ | marutaḥ | rukma-vakṣasaḥ | vṛṣā | ajani | pṛśnyāḥ | śukre | ūdhani

द्यावःthe heavens
द्यावः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Root
स्तृभिःwith/like splinters (chips)
स्तृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्तृ (प्रातिपदिक; ‘स्तृ’ = स्तरण/तृण/काष्ठादि-खण्ड)
चितयन्तthey notice/observe; they perceive
चितयन्त:
Kartā
TypeVerb
Rootचित् (चितयति)
खादिनःbiting/gnawing; devouring
खादिनः:
Kartā
TypeAdjective
Rootखादिन् (प्रातिपदिक; ‘खाद्’ धातु-निष्पन्न)
विapart; forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि
अभ्रियाःclouds
अभ्रियाः:
Kartā
TypeNoun
Rootअभ्रि (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Root
द्योतयन्तthey shine; they flash
द्योतयन्त:
Kartā
TypeVerb
Rootद्युत् (द्योतयति)
वृष्टयःrains; rain-showers
वृष्टयः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
यत्when
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद्
वःof you; your
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
मरुतःO Maruts
मरुतः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
रुक्मवक्षसःhaving golden (ornamented) chests
रुक्मवक्षसः:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootरुक्म-वक्षस् (समास; रुक्म + वक्षस्)
वृषाthe bull; the strong one
वृषा:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
अजनिwas born; came to be
अजनि:
Kartā
TypeVerb
Rootजन्
पृश्न्याःof Pṛśni (the mother of the Maruts)
पृश्न्याः:
Apādāna
TypeNoun
Rootपृश्नि (प्रातिपदिक)
शुक्रःbright; shining
शुक्रः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
ऊधनिin the udder
ऊधनि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootऊधन् (प्रातिपदिक)