Rig Veda 2.33.12: Mandala 2, Sukta 33, Mantra 12

Sukta 2.33

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Rudra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

कुमारश्चित्पितरं वन्दमानं प्रति नानाम रुद्रोपयन्तम् । भूरेर्दातारं सत्पतिं गृणीषे स्तुतस्त्वं भेषजा रास्यस्मे ॥

Transliteration

kumārás cit pitáraṃ vándamānaṃ práti nanāma rudrópa-yántam | bhū́rer dātā́raṃ sát-patiṃ gṛṇīṣe stutás tváṃ bheṣajā́ rāsy asmé ||

Translation

Even a child bows to his father when he approaches; so I bow to Rudra as he comes near. I proclaim you as the giver of vastness, the true lord of the being; when praised, you will grant us the healing powers.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कुमारः: the boy/young one
• कुमारः: Kartā
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)

• चित्: even, indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• पितरम्: father
• पितरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• वन्दमानम्: worshipping, praising
• वन्दमानम्: Karma (पितरम् इति विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective) / Verbal
• Root: वन्द् (धातु) → वन्दमान (शतृ/शानच्-प्रत्यय, वर्तमानकालिक कृदन्त)

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• नानाम: I have bowed / I bow
• नानाम: —
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु) → नानाम (लिट्/परिपूर्ण-भूत, 1.एकवचन, परस्मैपद; वैदिक रूप)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• उपयन्तम्: approaching, coming near
• उपयन्तम्: Karma (रुद्रम् इति गम्य-भावः; ‘प्रति’ सह)
• Type: Participle (Adjective) / Verbal
• Root: उप-इ (धातु) → उपयन्त (वर्तमानकालिक कृदन्त, शतृ)

• भूरेः: of abundance / of much
• भूरेः: —
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भूरि (प्रातिपदिक; ‘बहु’)

• दातारम्: giver
• दातारम्: Karma
• Type: Noun (agent)
• Root: दा (धातु) → दातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सत्पतिम्: lord of the good/true (good lord)
• सत्पतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सत् + पति (समास; प्रातिपदिक)

• गृणीषे: you praise / you are praised (I address: ‘you praise’ in invocation)
• गृणीषे: —
• Type: Verb
• Root: गृ (धातु; ‘स्तु’)

• स्तुतः: praised
• स्तुतः: Kartā (त्वम् इति विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: स्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त; क्त)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भेषजा: remedies, medicines
• भेषजा: Karma
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक)

• रासि: grant! give!
• रासि: —
• Type: Verb
• Root: रा (धातु; ‘ददाति/प्रयच्छति’)

• अस्मे: to us, for us
• अस्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)