HomeRig VedaMandala 2Sukta 33Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 2.33

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Rudra
Chandas: Triṣṭubh

कुमारश्चित्पितरं वन्दमानं प्रति नानाम रुद्रोपयन्तम् । भूरेर्दातारं सत्पतिं गृणीषे स्तुतस्त्वं भेषजा रास्यस्मे ॥

कु॒मा॒रश्चि॑त्पि॒तरं॒ वन्द॑मानं॒ प्रति॑ नानाम रुद्रोप॒यन्त॑म् । भूरे॑र्दा॒तारं॒ सत्प॑तिं गृणीषे स्तु॒तस्त्वं भे॑ष॒जा रा॑स्य॒स्मे ॥

kumārás cit pitáraṃ vándamānaṃ práti nanāma rudrópa-yántam | bhū́rer dātā́raṃ sát-patiṃ gṛṇīṣe stutás tváṃ bheṣajā́ rāsy asmé ||

Even a child bows to his father when he approaches; so I bow to Rudra as he comes near. I proclaim you as the giver of vastness, the true lord of the being; when praised, you will grant us the healing powers.

कु॒मा॒रः । चि॒त् । पि॒तर॒म् । वन्द॑मानम् । प्रति॑ । न॒ना॒म॒ । रु॒द्र॒ । उ॒प॒ऽयन्त॑म् । भूरेः॑ । दा॒तार॑म् । सत्ऽप॑तिम् । गृ॒णी॒षे॒ । स्तु॒तः । त्वम् । भे॒ष॒जा । रा॒सि॒ । अ॒स्मे इति॑ ॥कुमारः । चित् । पितरम् । वन्दमानम् । प्रति । ननाम । रुद्र । उपयन्तम् । भूरेः । दातारम् । सत्पतिम् । गृणीषे । स्तुतः । त्वम् । भेषजा । रासि । अस्मे इति ॥kumāraḥ | cit | pitaram | vandamānam | prati | nanāma | rudra | upa-yantam | bhūreḥ | dātāram | sat-patim | gṛṇīṣe | stutaḥ | tvam | bheṣajā | rāsi | asme iti

कुमारःthe boy/young one
कुमारः:
Kartā
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
पितरम्father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
वन्दमानम्worshipping, praising
वन्दमानम्:
Karma (पितरम् इति विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective) / Verbal
Rootवन्द् (धातु) → वन्दमान (शतृ/शानच्-प्रत्यय, वर्तमानकालिक कृदन्त)
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
नानामI have bowed / I bow
नानाम:
TypeVerb
Rootनम् (धातु) → नानाम (लिट्/परिपूर्ण-भूत, 1.एकवचन, परस्मैपद; वैदिक रूप)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
उपयन्तम्approaching, coming near
उपयन्तम्:
Karma (रुद्रम् इति गम्य-भावः; ‘प्रति’ सह)
TypeParticiple (Adjective) / Verbal
Rootउप-इ (धातु) → उपयन्त (वर्तमानकालिक कृदन्त, शतृ)
भूरेःof abundance / of much
भूरेः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootभूरि (प्रातिपदिक; ‘बहु’)
दातारम्giver
दातारम्:
Karma
TypeNoun (agent)
Rootदा (धातु) → दातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सत्पतिम्lord of the good/true (good lord)
सत्पतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत् + पति (समास; प्रातिपदिक)
गृणीषेyou praise / you are praised (I address: ‘you praise’ in invocation)
गृणीषे:
TypeVerb
Rootगृ (धातु; ‘स्तु’)
स्तुतःpraised
स्तुतः:
Kartā (त्वम् इति विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootस्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त; क्त)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भेषजाremedies, medicines
भेषजा:
Karma
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
रासिgrant! give!
रासि:
TypeVerb
Rootरा (धातु; ‘ददाति/प्रयच्छति’)
अस्मेto us, for us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)