HomeRig VedaMandala 2Sukta 30Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 2.30

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Sarasvatī (with Indra as executing slayer in the second hemistich)
Chandas: Triṣṭubh

सरस्वति त्वमस्माँ अविड्ढि मरुत्वती धृषती जेषि शत्रून् । त्यं चिच्छर्धन्तं तविषीयमाणमिन्द्रो हन्ति वृषभं शण्डिकानाम् ॥

सर॑स्वति॒ त्वम॒स्माँ अ॑विड्ढि म॒रुत्व॑ती धृष॒ती जे॑षि॒ शत्रू॑न् । त्यं चि॒च्छर्ध॑न्तं तविषी॒यमा॑ण॒मिन्द्रो॑ हन्ति वृष॒भं शण्डि॑कानाम् ॥

sárasvati tvám asmā́n aviḍḍhi marútvatī dhṛṣatī́ jéṣi śátrūn | tyáṃ cic chárdhantaṃ taviṣī́-yamāṇam índro hanti vṛṣabháṃ śáṇḍikānām ||

O Sarasvatī, strike through for us—Marut-possessing, bold—conquer the foes. Even that bull of the Śaṇḍikas, massing his band and swelling with force, Indra smites down.

सर॑स्वति । त्वम् । अ॒स्मान् । अ॒वि॒ड्ढि॒ । म॒रुत्व॑ती । धृ॒ष॒ती । जे॒षि॒ । शत्रू॑न् । त्यम् । चि॒त् । शर्ध॑न्तम् । त॒वि॒षी॒ऽयमा॑णम् । इन्द्रः॑ । ह॒न्ति॒ । वृ॒ष॒भम् । शण्डि॑कानाम् ॥सरस्वति । त्वम् । अस्मान् । अविड्ढि । मरुत्वती । धृषती । जेषि । शत्रून् । त्यम् । चित् । शर्धन्तम् । तविषीयमाणम् । इन्द्रः । हन्ति । वृषभम् । शण्डिकानाम् ॥sarasvati | tvam | asmān | aviḍḍhi | marutvatī | dhṛṣatī | jeṣi | śatrūn | tyam | cit | śardhantam | taviṣī-yamāṇam | indraḥ | hanti | vṛṣabham | śaṇḍikānām

सरस्वतिO Sarasvatī
सरस्वति:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (vocative)
Rootसरस्वती- (प्रातिपदिक) < √सृ (सरति ‘to flow’) + -स्वती
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अविड्ढिfind (for us) / win / procure
अविड्ढि:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विन्दति/विदति ‘to find, obtain; to know’) — Vedic injunctive/imperative formation
मरुत्वतीO Marut-attended (one)
मरुत्वती:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative, feminine)
Rootमरुत्वत्- (प्रातिपदिक) ‘having the Maruts’
धृषतीO bold (one)
धृषती:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative, feminine)
Rootधृषत्- (प्रातिपदिक) < √धृष् ‘to be bold, to dare’
जेषिconquer
जेषि:
क्रिया
TypeVerb
Root√जि (जयति ‘to conquer’)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु- (प्रातिपदिक)
त्यम्that (yonder)
त्यम्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक) — वैदिक रूप ‘त्य’ (दूर/प्रसिद्ध-सूचक)
चित्even
चित्:
सम्बन्ध/निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
शर्धन्तम्assailing, raging
शर्धन्तम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeParticiple (adjectival)
Rootशर्धत्- (प्रातिपदिक/कृदन्त) < √शर्ध्/शृध् ‘to be violent/hostile; to assail’ (Vedic) — present participle
तविषीयमाणम्mustering strength / growing mighty
तविषीयमाणम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeParticiple (middle)
Rootतविषीय- (denom./intensive stem) < तविषी- ‘strength, might’
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
हन्तिslays
हन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (हन्ति ‘to strike, slay’)
वृषभम्the bull (chief)
वृषभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृषभ- (प्रातिपदिक)
शण्डिकानाम्of the Śaṇḍikas
शण्डिकानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun (genitive plural)
Rootशण्डिक- (प्रातिपदिक) (tribal/clan name; ‘Śaṇḍikas’)