HomeRig VedaMandala 2Sukta 30Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 2.30

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra-Soma (dual)
Chandas: Triṣṭubh

प्र हि क्रतुं वृहथो यं वनुथो रध्रस्य स्थो यजमानस्य चोदौ । इन्द्रासोमा युवमस्माँ अविष्टमस्मिन्भयस्थे कृणुतमु लोकम् ॥

प्र हि क्रतुं॑ वृ॒हथो॒ यं व॑नु॒थो र॒ध्रस्य॑ स्थो॒ यज॑मानस्य चो॒दौ । इन्द्रा॑सोमा यु॒वम॒स्माँ अ॑विष्टम॒स्मिन्भ॒यस्थे॑ कृणुतमु लो॒कम् ॥

prá hí krátum vṛ́hatho yáṃ vanútho radhrásya sthó yajámānasya codáu | índrā-sómā yuvám asmā́n aviṣṭam asmín bhayá-sthe kṛṇutam lokám ||

For you enlarge the will and the discerning power that you choose; you are the impellers of the sacrificer, and the breakers of the crooked. O Indra and Soma, protect us; in this place of fear make for us a wideness, a secure world.

प्र । हि । क्रतु॑म् । वृ॒हथः॑ । यम् । व॒नु॒थः । र॒ध्रस्य॑ । स्थः॒ । यज॑मानस्य । चो॒दौ । इन्द्रा॑सोमा । यु॒वम् । अ॒स्मान् । अ॒वि॒ष्ट॒म् । अ॒स्मिन् । भ॒यऽस्थे॑ । कृ॒णु॒त॒म् । ऊँ॒ इति॑ । लो॒कम् ॥प्र । हि । क्रतुम् । वृहथः । यम् । वनुथः । रध्रस्य । स्थः । यजमानस्य । चोदौ । इन्द्रासोमा । युवम् । अस्मान् । अविष्टम् । अस्मिन् । भयस्थे । कृणुतम् । ऊँ इति । लोकम् ॥pra | hi | kratum | vṛhathaḥ | yam | vanuthaḥ | radhrasya | sthaḥ | yajamānasya | codau | indrāsomā | yuvam | asmān | aviṣṭam | asmin | bhaya-sthe | kṛṇutam | oṃ iti | lokam

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (nipāta)
क्रतुम्resolve, power of will, plan
क्रतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रतु- (prātipadika)
वृहथःyou two make great / strengthen
वृहथः:
TypeVerb
Rootवृह् (dhātu; ‘to make great/strengthen’)
यम्which, whom
यम्:
Karma (relative object)
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
वनुथःyou two win / obtain
वनुथः:
TypeVerb
Rootवन् (dhātu; ‘to win, gain’)
रध्रस्यof the needy/afflicted (wretched)
रध्रस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootरध्र- (prātipadika)
स्थःyou two are
स्थः:
TypeVerb
Rootअस् (dhātu; ‘to be’)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयजमान- (prātipadika; from √यज ‘to sacrifice’)
चोदौimpellers, instigators
चोदौ:
Kartā (predicate nominative)
TypeNoun
Rootचोद- (prātipadika; agent noun from √चुद् ‘to impel’)
इन्द्रासोमाO Indra and Soma
इन्द्रासोमा:
Sambोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र + सोम (proper nouns)
युवम्you two
युवम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (pronoun)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
अविष्टम्you two helped/protected
अविष्टम्:
TypeVerb
Rootअव् (dhātu; ‘to help, protect’) with preverb अव-
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (pronoun)
भयस्थेin (this) fearful situation/place
भयस्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootभयस्थ- (prātipadika; ‘place/state of fear’, bhaya + stha)
कृणुतम्make (for us)
कृणुतम्:
TypeVerb
Rootकृ (dhātu; ‘to make, do’)
indeed, just
:
TypeIndeclinable
Rootउ (nipāta)
लोकम्space, free scope, world (room/safety)
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक- (prātipadika)