HomeRig VedaMandala 2Sukta 30Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 2.30

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra (with allied divine powers implied: the Mother/Janitrī and path-opening energies)
Chandas: Triṣṭubh

यो वृत्राय सिनमत्राभरिष्यत्प्र तं जनित्री विदुष उवाच । पथो रदन्तीरनु जोषमस्मै दिवेदिवे धुनयो यन्त्यर्थम् ॥

यो वृ॒त्राय॒ सिन॒मत्राभ॑रिष्य॒त्प्र तं जनि॑त्री वि॒दुष॑ उवाच । प॒थो रद॑न्ती॒रनु॒ जोष॑मस्मै दि॒वेदि॑वे॒ धुन॑यो य॒न्त्यर्थ॑म् ॥

yó vṛtrā́ya sínam átrā́bhariṣyat, prá táṃ janitrī́ vidúṣa uvāca | pathó rádantīr ánu jóṣam asmai divé-divé dhúnayo yánty ártham ||

He who here was about to bring the driving force against Vṛtra—of him the Mother of births spoke forth to the knower. And the powers that open the paths, consenting to him, go day by day toward the intended goal.

यः । वृ॒त्राय॑ । सिन॑म् । अत्र॑ । अभ॑रिष्यत् । प्र । तम् । जनि॑त्री । वि॒दुषे॑ । उ॒वा॒च॒ । प॒थः । रद॑न्तीः । अनु॑ । जोष॑म् । अ॒स्मै॒ । दि॒वेऽदि॑वे । धुन॑यः । य॒न्ति॒ । अर्थ॑म् ॥यः । वृत्राय । सिनम् । अत्र । अभरिष्यत् । प्र । तम् । जनित्री । विदुषे । उवाच । पथः । रदन्तीः । अनु । जोषम् । अस्मै । दिवेदिवे । धुनयः । यन्ति । अर्थम् ॥yaḥ | vṛtrāya | sinam | atra | abhariṣyat | pra | tam | janitrī | viduṣe | uvāca | pathaḥ | radantīḥ | anu | joṣam | asmai | dive--dive | dhunayaḥ | yanti | artham

यःwho (he)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृत्रायto/for Vṛtra
वृत्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
सिनम्a weapon/missile (projectile)
सिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिन (प्रातिपदिक)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअत्र
आभरिष्यत्will bring / was about to bring
आभरिष्यत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√भृ (भरणे) + आ-
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जनित्रीthe begetter/mother (producer)
जनित्री:
Kartā
TypeNoun
Rootजनित्री (प्रातिपदिक; √जन्)
विदुषःof the knowing one / of the wise
विदुषः:
Sambandha
TypeAdjective (participle used substantively)
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक; √विद्)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā
TypeVerb
Root√वच् (वचने)
पथःpaths
पथः:
Karma
TypeNoun
Rootपथ्/पथ (प्रातिपदिक)
रदन्तीःgnawing/tearing (open)
रदन्तीः:
Kartā
TypeParticiple (present active)
Root√रद् (दन्तच्छेदने/भेदन-भावे; ‘to gnaw, tear’)
अनुalong, after
अनु:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअनु
जोषम्pleasure, favor, satisfaction
जोषम्:
Karma
TypeNoun
Rootजोष (प्रातिपदिक; from √जुष् ‘to enjoy, be pleased’)
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिवे-दिवेday by day
दिवे-दिवे:
Adhikaraṇa
TypeNoun (reduplicated distributive)
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
धुनयःroaring ones / tumultuous (streams/hosts)
धुनयः:
Kartā
TypeNoun
Rootधुनि (प्रातिपदिक; from √धुन् ‘to shake, roar’)
यन्तिgo, proceed
यन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√या (गतौ)
अर्थम्aim, purpose, object
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)